Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Politiek van het water: de Schelde

25 april 2013 [412] Olivier Keun

De tragiek van de Schelde is dat het een levensader is van een land dat geen controle heeft over de monding. Het boek dat Erich van Hooydonk schreef zou ook zonder tekst de moeite waard zijn, zó prachtig is het geïllustreerd. Hier is één van de grootste kenners van de politieke geschiedenis van de Schelde in de pen geklommen en hij doet geen moeite te verhullen dat hij Vlaming is.

Dat begint al met de aanleiding voor deze studie: de 150ste verjaardag van de afkoop van de Scheldetol. De kennis van de meeste Nederlanders gaat niet verder dan het geroezemoes rond de Hedwigepolder, maar voor België is de Schelde eeuwenlang de economische slagader, met voorop de getijde-zeehaven Antwerpen. En om Antwerpen draait het: uitgerekend deze hoofdstad van de Opstand viel in 1585 door gestuntel van burgemeester Marnix van Sint-Aldegonde in Spaanse handen. Auteur Van Hooydonk windt zich er nog steeds over op; door deze sukkel spleten de Nederlanden! Als klap op de vuurpijl viel Zeeuws-Vlaanderen in Nederlandse handen en sloot Holland vervolgens de Schelde af. Het verhaal is bekend: in no-time werd de Republiek een wereldhandelsmacht, de Zuidelijke Nederlanden kwijnden weg, Antwerpen verzonk in armoede. In straffe chronologie stapt Van Hooydonk door de tijd, van het ene conflict met de koppige Hollanders naar het volgende. Die beschermden niet alleen de belangen van de Amsterdamse haven, maar sloten op zeker moment ook Antwerpens verbinding met de Rijn af met zeedijken. Toen die na veel moeite weer open geraakten, lagen de Nederlanders weer dwars met die andere handelsroute naar Duitsland, de IJzeren Rijn. In Nederland zelf raakten de bordjes verhangen: niet Amsterdam, maar Rotterdam ontwikkelde zich tot mega-haven en belangrijkste poort tot het continent (=Duitsland). Tegen de vele miljarden die in de Eerste en Tweede Maasvlakte zijn gestoken (diepten tot 23 meter) valt in de door natuurlijke zanddrempels geplaagde Westerschelde niet op te baggeren.
(Siebrand Krul)

Eric Van Hooydonk
Strijd om de stroom. Een politieke geschiedenis van de Schelde
Davidsfonds Uitgeverij Leuven, 2013
392 blz. € 34,95 ISBN 978 90 582 6950 8


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder