Stelling

De Britten blijven Europees - als het hun zo uitkomt

Stem

Agenda

Stalins dood
Nadat Josef Stalin in maart 1953 bewusteloos wordt aangetroffen in zijn datsja, reageert de resterende top van de Communistische Partij als verlamd. Niemand durft er een dokter bij te halen, wat ook lastig zou zijn, want Stalin heeft al zijn dokters laten verbannen. In het machtsvacuüm dat ontstaat, probeert iedereen vooral zijn eigen hachje te redden. Op meesterlijke wijze verfilmd.
Noorderkempenfeest
Tien gemeenten in de Belgische Noorderkempen doen dit jaar mee aan Erfgoeddag en presenteren trots hun rijkdom. Thema is 'Kiezen'. Deelnemers zijn Arendonk, Beerse, Hoogstraten, Kasterlee, Merksplas, Oud-Turnhout, Ravels, Rijkevorsel, Turnhout en Vosselaar. Er zijn tentoonstellingen, vertellingen, muziek, films, demonstraties, dans, rondleidingen. Tal van musea, heemkundige kringen en verenigingen zetten hun erfgoed in de kijker.

Studio Merkelbach

09 april 2013 [412] Olivier Keun

Honderd jaar geleden, in april 1913, opende Jacob Merkelbach een luxe portretatelier boven in het modepaleis Hirsch & Cie aan het Leidseplein in Amsterdam, een toplocatie voor een ambitieuze fotograaf. Hier heerste 'luxe et volupté' en klanten uit de bovenlaag van de burgerij, maar ook uit de wereld van het theater, de dans, kleinkunst en film vonden hun weg naar de fotostudio.

Merkelbach, telg uit een winkeliersgeslacht van de Nieuwendijk, vond inspiratie in Wenen en Berlijn, met name waar het de sjieke aanpak van het ambacht van fotograaf betrof. In zijn bedrijf boven Hirsch bevonden zich de daglichtstudio, kleedruimten, kantoor, wachtkamer, en technische ruimtes zoals een kleurkamer.
Het atelier werd voortgezet door zijn dochter Mies, tot 1969. Naar schatting 130.000 glasnegatieven werden toe aan het Stadsarchief Amsterdam geschonken, waar er niet al te voorzichtig mee werd omgesprongen, zo erkennen de archief-oudgedienden Anneke van Veen en Ellen Fleurbaay. Er zijn ‘slechts’ 40.000 bewaard gebleven. Maar dat is dan ook een enorme hoeveelheid waar nog veel onbekends tussen zit. De Merkelbachs waren secuur in hun administratie, zeker voor een fotograaf, maar veel geportretteerden zijn onbekend omdat het kaartsysteem uiteraard verouderde adressen geeft, en bovendien op factuuradres is geordend. Het Stadsarchief heeft nu de beelden gedigitaliseerd en op internet geplaatst: redeenportret.nl hoopt daarmee de namen en verhalen te achterhalen van een voorbije wereld van vooral beter gesitueerde Amsterdammers. Maar ook van zakenlieden, gedemobiliseerde Indië-soldaten, artiesten, diplomaten en politici.
De oorlogsjaren waren moeilijk: zoals alle Joodse bedrijven werd Hirsch & Cie geliquideerd en het gebouw door de Duitsers leeggeroofd. Maar de fotostudio bleef open. Juist in die jaren hadden veel mensen behoefte aan een portret van hun dierbaren. Bovendien kwamen Merkelbachs retoucheervaardigheden goed van pas voor vervalste persoonsbewijzen. Dit gebeurde recht onder de neus van de Duitse militairen die zich in de studio lieten vereeuwigen.
Na de dood van Jacob Merkelbach in 1942 zette zijn dochter Mies de studio voort. Maar de concurrentie werd heviger, theaterfotografie verplaatste zich naar de toneelvloer en op den duur legden veel gespecialiseerde portretstudio’s het af tegen de opkomende doe-het-zelf-fotografie. Niet langer was het de fotograaf die de regie voerde over het beeld dat wij van onszelf wilden creëren, met zijn apparatuur, uitgekiende licht en legertje assistenten, ontvangstdames en retoucheurs. In 1969 viel het doek, een tijdperk was ten einde.


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Vlaamse frontbeweging

De pamfletten die de Vlaamse Frontbeweging gedurende de Eerste Wereldoorlog achter de frontlinie verspreidde, worden geregeld aangehaald in de geschiedschrijving van de Vlaamse Beweging. Alle bewaarde druksels worden in dit boek integraal gepubliceerd, elk voorzien van een deftige inleiding en een ruim voorafgaande situering van de context van deze open brieven.

Lees verder

Kroniek

Von Richthofen valt

Op 21 april 1918, honderd jaar geleden, kan Manfred Freiherr von Richthofen zijn tachtigste vijandelijk toestel neerhalen. Zijn eskader dat inmiddels zijn naam draagt, is in de nabijheid van Vaux-sur-Somme verwikkeld geraakt in een luchtgevecht met geallieerde vliegtuigen. Bij het achtervolgen van een Canadeze jachtvlieger wordt de Rode Baron door een schot in zijn borst dodelijk getroffen. Of de kogel van een tweede Canadeze jager kwam, of van Australisch luchtafweergeschut, is nooit duidelijk geworden.

Lees verder

Heilige van de week

Theresia van Avilla - 15 oktober († 1582)

De naam Theresia komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor warmte, zomer, of het Griekse jageres. Misschien betekent de naam wel bewoonster van het eiland Thera, tegenwoordig Santorini.

Lees verder