Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Een eeuw Ronde van Vlaanderen

24 maart 2013 [412] Olivier Keun

Op zondag 31 maart 2013 wordt de 97ste Ronde van Vlaanderen gereden. In een eeuw tijd is deze wielerwedstrijd uitgegroeid tot een verheerlijking van de Vlaamse wielrenner – de flandrien – en de kasseien in de heuvelachtige Vlaamse Ardennen. Wat op 25 mei 1913 van start ging als een promotiestunt voor een krant, is nu een toeristische topper met een ronde voor wielertoeristen en een voor vrouwelijke beroepsrenners. Het gehele koersconcept is schatplichtig aan Karel Steyaert, hoofdredacteur van het weekblad Sportwereld.

Het weekblad Sportwereld werd op 12 september 1912 voor het eerst uitgegeven bij de wielerkoers van Koolskamp. Karel Steyaert (1882-1961) werd begin 1913 als hoofdredacteur aangetrokken. De nieuwe hoofdredacteur kende wel iets van fietsen en koersen. Sinds 1909 was hij voor enkele regionale week- en maandbladen onder het pseudoniem Karel Van Wijnendaele verslaggever over het wel en wee van wielrenners, kermis- en baankoersen. Tussen 1902 en 1905 en tussen 1909 en 1914 koerste hij zelf mee, zowel op de weg als op de immens populaire velodroom. In Torhout baatte hij met zijn vrouw een fietsenhandel uit en was actief rond de lokale wielerpiste.

Koers als verkoopsstrategie
Naar het voorbeeld van de Franse krant L’Auto, de organisator van de Tour de France in 1903, wilde Steyaert de nieuwe krant commercieel stimuleren door zelf een wielerwedstrijd te organiseren en er uitgebreid verslag over uit te brengen. Op 25 mei 1913 was het zover met de eerste Ronde van Vlaanderen. Een helse tocht over slechte wegen bracht 37 renners van de start in Gent 324 kilometer later naar de finish op de wielerpiste van Mariakerke. De West-Vlaming Paul Deman won in de sprint na een rit van 12 uur 3 minuten en 10 seconden.
In 1914 kwamen slechts 10 renners opdagen, maar op 23 maart 1919 ging Sportwereld terug voluit voor de organisatie van de eerste nieuwe Ronde van Vlaanderen na de Eerste Wereldoorlog.
Met de Ronde en met Sportwereld ging het elk jaar beter. In 1925 was het een volwaardig sportdagblad geworden met Steyaert als mede-eigenaar. Na het overlijden van vennoot Leon Van de Haute werd Steyaert in 1931 alleen eigenaar. Als sportredacteur schreef hij de taal van het volk, maar als manager bakte hij er niet veel van. In 1939 kon hij de schulden van de krant alleen afschrijven door de verkoop aan Het Nieuwsblad. Zijn memoires publiceerde Steyaert al in 1942. Van Het Rijke Vlaamsche Wielerleven werden 87.000 exemplaren verkocht.

Het parcours van de Ronde werd aangepast, zodat er meer spanning kon opgebouwd worden. De heuvels en smalle kasseistroken van de Vlaamse Ardennen bleken daar de ideale locatie voor te zijn. De Ronde van Vlaanderen bleef in de jaren 1920 vooral een Vlaamse koers. De buitenlandse, veelal Franse en Italiaanse renners, kozen voor deelname aan de wielerkoers Milaan-San Remo, die op dezelfde dag werd gereden. In de jaren 1930 werd de Ronde van Vlaanderen een week voor Parijs-Roubaix gereden. Allicht een bewuste keuze van Steyaert, die daarmee zijn flandriens een gedroomde opwarmer gaf voor de even zware kasseien in Noord-Frankrijk.
Ook tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de Ronde van Vlaanderen georganiseerd. Door de omstandigheden waren het vooral Vlaamse renners die konden deelnemen.  Na de Tweede Wereldoorlog begon de Ronde van Vlaanderen internationaal mee te tellen als voorjaarsklassieker. Meer buitenlandse wielrenners verschenen aan de start, sommigen wonnen ook.

Nederlanders en anderen in de Ronde
De Ronde van Vlaanderen is een echte Vlaamse koers waarbij de meeste winnaars uit Vlaanderen afkomstig zijn, momenteel 68 op 96.
De eerste en de (voorlopig) laatste buitenlandse zegen is op rekening van de Zwitsers te schrijven. In 1923 was de eer aan Henri Suter, in 2010 behaalde Fabian Cancellara een tweede Zwitserse overwinning. Tien Italianen wonnen, maar slechts 3 Fransen, 2 Duitsers, 1 Deen en 1 Engelsman.
Negen Nederlanders stonden ook al op het podium als winnaar. Daarvoor was het wel wachten tot 1953 toen Wim van Est als eerste over de streep kwam. Jan Raas was in 1979 en 1983 de enige Nederlander die tweemaal als eerste over de streep kwam. De recentste Nederlandse zege dateert van 1986, toen Adrie van der Poel de kasseien het best verteerde.
Dat het koersparcours lastig is, mag wel blijken uit het feit dat er slechts vijf renners in slaagden om de Ronde drie maal te winnen. De Vlamingen Achiel Buysse, Eric Leman, Johan Museeuw en Tom Boonen, evenals de Italiaan Fiorenzo Magni slaagden daarin. Naast Jan Raas konden andere Vlaamse wielergoden zoals Eddy Merckx, Briek Schotte, Rik Van Steenbergen of Rik Van Looy de Ronde twee maal winnen.

Wisselend parcours
De Ronde van Vlaanderen is momenteel gefocust op de heuvels van de Vlaamse Ardennen. Oorspronkelijk was het parcours veel uitgestrekter. Vertrekkend van Gent draaide de Ronde in 1913 en 1914 kloksgewijs mee. In 1919 werd de rijrichting gewijzigd en kwam eerst Brugge aan bod. Tussen 1920 tot 1938 werd de kust tussen Oostende en Blankenberge gevolgd. Aan de kust zorgde de zeewind voor de eerste schifting. Landinwaarts werden de renners in de typische diagonale oplijning geduwd om maximale beschutting tegen de wind te bekomen vooraleer ze aan de beklimming van de heuvels van de Vlaamse Ardennen moesten beginnen.
Het stuk Vlaamse kust kon tijdens de Tweede Wereldoorlog niet in het parcours behouden worden. Tussen 1946 en 1952 en nog eens tussen 1961 en 1964 kwam wel een kuststrook in het parcours voor. Het parcours van de Ronde werd vanaf 1973 verder ingekrompen. De finish verschoof van het Gentse naar Meerbeke bij Ninove. In 1977 verhuisde de startplaats van de Ronde van Gent naar Sint-Niklaas.
Het parcours werd terug aangepast toen in 1998 de start in Brugge terechtkwam. De West-Vlaamse kustzone komt nu terug in het programma voor. Het traject evolueerde verder toen in 2012 de aankomst naar Oudenaarde verschoof en tegelijkertijd een icoon van de Ronde, de kasseistroken op de heuvel bij Geraardsbergen, de Muur, werd geschrapt. In 2012 won Tom Boonen na 254,4 kilometer Vlaanderens Mooiste zoals de Ronde affectief wordt genoemd.
Ondertussen is de Ronde geen eigendom meer van Het Nieuwsblad Sportwereld. Eind 2008 verkocht Corelio, de uitgeversgroep waartoe ook Het Nieuwsblad behoort, de Ronde van Vlaanderen aan de holding De Vijver Media. De Ronde werd, samen met andere wielerklassiekers, ondergebracht in de NV Flanders Classics.
(Harry van Royen)

Het volledige artikel staat in de nieuwste G/Geschiedenis. Nu overal te koop!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder