Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

4.000 jaar textielkunst bij Katoen Natie

27 februari 2013 [412] Olivier Keun

De in 1855 in Antwerpen opgerichte Katoen Natie verhandelde oorspronkelijk huiden en wol en later steeds meer katoen. Als Natie heeft het bedrijf zich aangepast en is het uitgegroeid tot een wereldspeler in maritieme goederenbehandeling. Een Natie is een Antwerpse term voor een goederenbehandelaar in de haven, oorspronkelijk genoemd naar hun specialisatie (Tabak Natie, Wol Natie, Hout Natie... Katoen Natie). Daarnaast herbergt het bedrijf er in zijn HeadquARTers een waardevolle kunstcollectie. Een permanente tentoonstelling biedt naast moderne kunst een kijk op Egyptisch textiel met een tijdspanne van een kleine vierduizend jaar.

Onder de leiding van het echtpaar Fernand en Karine Huts positioneerde Katoen Natie zich op de internationale markt zonder zijn Vlaamse verankering te verloochenen. In het Antwerps hoofdkwartier werden enkele oude 19de-eeuwse stapelhuizen tot hedendaagse kantoorruimten omgevormd door het architectenteam Robbrecht en Daem. Zij tekenden ook voor het textielmuseum van Katoen Natie. Die collectie werd verworven via aankoop, meestal op veilingen. Veel van de objecten zijn afkomstig uit privécollecties die ontstonden in de naweeën van de egyptomanie die in de 19de en vroege 20ste eeuw hoogtij vierde.
De keuze voor Egyptisch textiel werd naast persoonlijke interesse ingegeven door het eenvoudige feit dat door de perfecte bewaartoestanden (warm droog zand is ideaal) er een groot tijdsbereik mogelijk is. De collectie bevat in totaal meer dan 1.150 stukken geweven textiel en een 700 andere objecten, vooral textiel of opsmuk gerelateerd. Zeshonderd ervan zijn permanent tentoongesteld in het museum. Het oudste via koolstof 14 gedateerde weefsel is van 2000 voor Christus en komt uit Egypte. Alle stukken zijn grondig onderzocht met gebruik van alle beschikbare technologische hulpmiddelen.
De presentatie is volgens de allerhoogste beheersnormen gebeurd. De collectiestukken bevinden zich in optimale omstandigheden wat temperatuur, licht en luchtvochtigheid betreft. Om de presentatie en de beheersomstandigheden volledig tot hun recht te laten komen, is bijkomende duiding voorzien via digitale infozuilen.
De eerste zaal werd in 2004 ingericht met een collectie Egyptische tunieken en enkele bijhorende archeologica, de omvangrijkste ter wereld. Leuk daarbij is het accent op mutsen, kousen, lederen schoenen, sandalen en gordels. De vier andere zalen werden nadien in een afzonderlijke circulatiekring buiten de kantoorruimten op verschillende verdiepingen ingericht. Het interessante aan die stapelstructuur is dat op elk niveau een ander tijdssegment uit de Egyptische (textiel)geschiedenis centraal staat. De grote troef van dit museum is dat de evolutie van techniek en versieringspatronen over een lange periode kunnen gevolgd worden. In de faraonische zaal wordt niet voorbijgegaan aan het mummificeren van dieren. Na de faraonische is er de Romeinse periode, die zijn eigen vormen vermengt met de Egyptische. Het kleur- en tekeningenpatroon op het textiel veranderen in de Byzantijnse periode wanneer de christelijke boodschap van de Koptische kerk ook in het textiel zichtbaar wordt. Die kennis gaat niet verloren wanneer Egypte in de 7de eeuw wordt geïslamiseerd, maar wordt verder verrijkt met de kalligrafische richtlijnen van het nieuwe geloof.
De verzameling werd en wordt verder onderzocht en vergeleken met andere collecties. Dit gebeurt door onderzoekers die tweejaarlijks in Antwerpen verzamelen voor een conferentie van de internationale onderzoeksgroep ‘Textiles from the Nile Valley’. Het museumbezoek is een must voor elke kunstliefhebber, ook al is die (nog) niet gebeten door de egyptomanie. (Harry van Royen)

Bekijk het volledige artikel in G/Geschiedenis! Nu te koop in de tijdschriftenwinkel.

 


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder