Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Carnaval: de omgekeerde spiegel

02 februari 2013 [412] Olivier Keun

Met carnaval breken we uit de sleur van alledag. We zetten zorgen opzij en houden elkaar een spiegel voor. Het is een feest van vrolijkheid en elkaar op prettige manier op de hak nemen. Vroeger heette het ook wel het feest van de omgekeerde wereld, van maskers, van rolverwisseling, de arbeidsman als directeur, de fabrikant als poetsvrouw. En is Prins Carnaval nu wel of niet de baas?

Serpentines, optochten met praalwagens en prachtig verklede kinderen, feestlokalen, muziek, maskers. Het narrenrijk van de Prins. Als het feest ten einde loopt, wordt alles verbrand en begraven en op Aswoensdag herneemt het gewone leven zijn gang.
Het carnavalsfeest zoals dat ten zuiden van de grote rivieren en in België wordt gevierd, is betrekkelijk jong. Er zijn wel plaatsen waar ook in de 19de eeuw werd gefeest, maar de meeste carnavalsverenigingen dateren van na 1945. In de jaren vijftig werd carnaval uitsluitend in katholieke streken gevierd en het duurde tot in de jaren zestig voordat de scherpe scheiding met het calvinistische noorden vervaagde en schoorvoetend ook boven de rivieren een carnavalsprins zijn opwachting maakte.  Een belangrijke rol speelden hierin de televisie en de grammafoonplaat. Adèle Bloemendaal (‘Wat heb je gedaan Daan?’), Herman Brood (‘Maak van uw scheet een donderslag’), Ria Valk (‘Worstjes op mijn borstjes’), Pierre Kartner en André van Duin (hele reeksen carnavalskrakers) en Johnny en Rijk (‘Ik ben zo blij’) waren enkele van de vele carnavalsfeestvarkens. Eind 20ste eeuw waren er zodoende zelfs een paar carnavalsverenigingen te vinden in Friesland en Groningen, al merkte daar in het openbaar niemand wat van. Optochten of luidruchtige feestvierder op straat vindt men er niet, de meeste mensen weten niet eens dat het carnaval is; er zijn ook geen schoolvakanties.
“Ons” carnaval komt uit het Rijnland, Keulen met name. In de begeleidende filmpjes (zie de nieuwsbrief van G-Geschiedenis) zit ook een Duitse opname, van voor de oorlog, die de fundamenten laat zien van de vieringen zoals ze later bij ons plaatsvonden.  Onze steden en dorpen krijgen, als het carnaval losbarst, bijzondere namen (Krabbegat, Oeteldonk, Kielegat), waar men zich ter plaatse voor op de knieën van plezier slaat en die in het noorden met mild hoofdschudden worden gadegeslagen.
De functie van Prins Carnaval wordt overal op een andere manier ingevuld. In Brabant kan dezelfde persoon jarenlang Prins zijn, in Limburg is de positie maar één jaar houdbaar.


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder