Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

De weelderige 18de-eeuwse garderobe

20 november 2012 [412] Olivier Keun

Een overzicht van de 18de-eeuwse mode is te zien in het Museum voor het kostuum en de kant. De tentoonstelling bestaat uit tientallen weelderige damesjapons, elegante herenkostuums, waaiers en andere kledingaccessoires. Ook is er veel kantwerk te zien. De 18de eeuw geldt namelijk als de eeuw van de technische perfectie in de kantnijverheid.

Nieuwe mode werd verspreid via poppen, prenten en vanaf 1770 modetijdschriften. In eerste instantie is de Franse mode bepalend. Als koning Lodewijk XIV is overleden, zijn ook diens strenge kledingvoorschriften voorbij. Dames willen japonnen die prettiger zitten. De robe à la française ontstaat. Mannen dragen een driedelig kostuum: kniebroek, vest en jas. Tot 1780 is het herenkostuum gemaakt van dezelfde stof, met geweven, geborduurde of gedrukte sierranden.
Hoe ging het maken van een nieuwe outfit in zijn werk? Bij een tussenpersoon koos men de stof en werd de maat bepaald; alles was in drie maten leverbaar. De onderdelen werden besteld en een lokale kleermaker naaide ze aan elkaar. Knopen bestelde men bij een knopenmaker. Kant werd ontworpen door kanttekenaars. Voor de uitvoering daarvan kon men terecht bij gespecialiseerde kantwerksters.
Vrouwen dragen de robe à la française tot ongeveer 1780. Het model verandert weinig, maar de stoffen wel. Vanaf 1750 zijn lichte stoffen in trek en komen slingerende motieven, heldere kleuren en decoratieve kleine bloemetjes in de mode. Ook de kant wordt levendiger en asymmetrische natuurmotieven raken in zwang.
Halverwege de 18de eeuw wordt de robe à l’anglaise populair. Deze Engelse japon verdringt uiteindelijk de robe à la française. Ook de kantmode verandert. Kant moet nog steeds asymmetrisch zijn, maar nu ook heel doorzichtig. Met de komst van de classicistische stijl rond 1780 wordt de kant weer symmetrisch en minder frivool. De vrouwenmode raakt verder beïnvloed door de comfortabel zittende Engelse plattelandskleding en met name paardrijkleding: strohoeden, schorten, handschoenen en redingote. Modieuze mannen hebben veel verschillende vesten in hun garderode. Waar voor vrouwen vooral bloemmotieven in de mode zijn, kunnen in borduursels voor mannen ook politieke of nationalistische symbolen verwerkt worden.

De Franse Revolutie heeft grote invloed op de mode. Hoepelrokken, korsetten en heupkussens verdwijnen. Het slanke silhouet wordt belangrijk, met luchtige japonnen van wol, mousseline en geborduurd gaas. Daaroverheen dragen vrouwen warme sjaals van kasjmirwol. Het herenkostuum wordt eenvoudiger, zowel qua model als stof.
De tentoongestelde kleding en attributen werden door rijke burgers en adel gedragen. Alleen de zeer rijken konden zich telkens nieuwe kleding laten aanmeten als de mode veranderde. De meeste mensen lieten kleding aanpassen. Van reststukjes maakte men schoenen of beurzen. De handgeweven of geborduurde stof was immers heel kostbaar.
De tentoonstelling Pruiken, korsetten en kniebroeken biedt een blik in de prachtige garderobe van rijke 18de-eeuwers.
(Inge Schriemer)

Brussel
Museum voor het kostuum en de kant
Violetstraat 12
0032-22 13 44 50
www.museumvoorhetkostuumendekant.be
Pruiken, korsetten en kniebroeken. Mode in de 18de eeuw
Tot 31 december, ma, di, do t/m zo 10-17 uur


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder