Stelling

Rusland leert selectief uit zijn eigen geschiedenis

Stem

Agenda

Manhattan Masters

Het Haagse museum Mauritshuis wist een zeer bijzondere tentoonstelling voor elkaar te krijgen: tien schilderijen van Hollandse meesters uit The Frick Collection in New York. Voor het eerst in zijn bestaan zal het Amerikaanse museum deze kunstwerken in bruikleen geven aan een Europees museum, terwijl het eigen gebouw wordt gerenoveerd.

Op weg naar het einde

Na restauratie is De dood van Maria van Hugo van der Goes terug in het Sint-Janshospitaal. Oog in oog met de dood. Hugo van de Goes, oude meesters, nieuwe blikken is een studie naar de sterfelijkheid. Samen met Jan van Eyck (1390-1441) en Rogier van der Weyden (ong. 1399-1464) is Hugo van der Goes (1440-1482/83) één van de spilfiguren van de Vlaamse Primitieven.

Goed bedoeld prutswerk

11 september 2012 [412] Olivier Keun

Een oudere vrouw zette zich vol overgave aan de restauratie van een Jezus-fresco in een Spaanse kerk nabij Saragossa. Helaas had ze van dit vak geen kaas gegeten waardoor het fersco waarschijnlijk als verloren moet worden beschouwd.

Ze wilde alleen maar helpen omdat ze bang was dat het honderd jaar oude ‘Ecce Homo fresco’ van Elias Garcia Martinez nog verder achteruit zou gaan. Zodoende nam de 81-jarige Cécilia Jimenez in de kerk Santuario de la Misericordia zelf de penseel ter hand. Het resultaat is ronduit rampzalig: de fijne gelaatsuitdrukking van Christus, de gedetailleerde oogopslag en de realistische doornenkroon, ze zijn alle verdwenen onder een grauwsluier van bruinachtige vlekken. Het topstuk is vervallen tot een ruwe schets van een oude aap die nodig naar de kapper moet. Het lijkt ook wel een beetje op een wild zwijn dat met een noodgang door een prikkeldraadversperring is gehold.
De vrouw was zelf niet bijster zeker van haar goede werk, want ze nam contact op met Juan Maria Ojeda, de cultuurgedeputeerde. Een inderhaast opgetrommelde groep experts vreest nu dat het amateuristische restauratiewerk onherstelbare schade heeft veroorzaakt. Ojeda mikt er al op dat het werk aan het zicht moet worden onttrokken door een fotografische repro. Complicerend is dat het een fresco, een muurschildering, is. Het kan dus niet zomaar van de wand worden geplukt en in een atelier onder de microscoop hersteld worden. Ellendig is dat de kerkmuren ook nog eens vocht doorlaten (oorzaak van de eerste beschadiging): daardoor kunnen er onmogelijk laagjes verf worden verwijderd.
Bijzonder sneu is de affaire voor de familie van Elias Garcia Martinez. Het werk van hun voorvader staat weliswaar niet op hoog niveau, de familie is erg verknocht aan de streek en de kerk en voor haar heeft de fresco grote emotionele waarde. Wrang is dat de kerk kort geleden een gift ontving van een kleindochter van de schilder, teneinde het werk te restaureren. Dat de hele affaire intussen een soort camp-status heeft verworven met tal van fans die de mislukte restauratie juist koesteren, biedt de familie en de oude Cécilia geen enkele troost, integendeel. (Saskia Kerschbaum)


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Het gezicht van de Eerste Wereldoorlog

Vol van haat voor alles wat Duits was, kon de Britse soldaat F.A.J. ‘Tanky’ Taylor er niet aan weerstaan om een krijgsgevangene die hij ‘een bijzonder lelijk specimen’ vond de huid vol te schelden. Als reactie haalde de Duitser een aantal foto's uit zijn borstzak. ‘De eerste foto toonde een hoofd, maar onder de ogen, die een meelijwekkende, wanhopige blik hadden, was helemaal geen gezicht te zien. Alleen maar een afschuwelijke puinhoop.

Lees verder

Kroniek

Wilde anti-piratenactie

Op 9 november 1822, tweehonderd jaar geleden, vond voor de kust van Cuba een zeeslag plaats tussen de schoener USS Alligator van de Amerikaanse marine en een squadron van drie piratenschoeners. De actie moest een einde maken aan de piraterij in West-Indië. Zo’n 25 kilometer van Matanzas, Cuba, had een grote bende piraten verschillende schepen gekaapt en hield ze vast voor losgeld.

Lees verder

Heilige van de week

Carolus Borromeus

4 november († 1584) Carolus is een Latijnse vorm van het Germaanse woord karel of kerel, dat vrije man betekent. Al op drieëntwintig jarige leeftijd is Carlo kardinaal en aartsbisschop van de Italiaanse stad Milaan. Zijn oom is paus en kan deze slimme jongeman goed gebruiken in Rome. Hij geeft hem het bestuur van de pauselijke staat. Aartsbisschop van Milaan is hij, tot zijn verdriet, alleen maar in naam.

Lees verder