Stelling

Hobby-archeologen verrijken onze geschiedenis

Stem

Agenda

Oorlog in Vlaanderen
Het is honderd jaar geleden dat de Derde Slag bij Ieper plaatsvond, ook wel de Slag bij Passendale genoemd. Ingezet door de internationale geallieerde coalitie als mijnenslag met als einddoel de controle over de grote havengebieden, werd het een bloedige strijd om een paar kilometer klei. In de Vlaamse Westhoek wordt het beruchte jaar herdacht met zes tentoonstellingen, waaronder een in de Koninklijke Zaal van het In Flanders Field Museum te Ieper.
Gewoon puissant rijk
Twee bijzondere exposities in Noord-Nederland over welstand en fortuin. De oude academiestad Franeker en de voormalige Hanzestad Groningen laten hun voorouders pronken met familiewapens, zilver en kostbare schilderijen. De vooraanstaande leden van de Groningse bestuurderselite hadden doorgaans een huis in de stad en een borg in de Ommelanden of Veenkoloniën. De provincie Groningen telde zo ooit 200 borgen, riante paleisvilla’s met een lange bouwgeschiedenis en een exclusief interieur. Veel huizen zijn gesloopt (er zijn nog zestien te bewonderen), waarmee ook veel kunstschatten op drift raakten.
Lees verder

Marc Sleen en Nero

Vlaanderen nam eind 2016 afscheid van Marc Sleen. Wereldberoemd van Oostende tot Maaseik, onbekend aan de andere zijde van de taal- en landsgrens, met uitzondering van een handvol stripkenners. Dat kon ook moeilijk anders: Nero, zijn bekendste reeks, is helemaal uit Vlaamse klei opgetrokken. Er is dus geen betere gids te vinden voor het naoorlogse Vlaanderen dan de avonturen van de populaire antiheld Nero en zijn doldwaze kliek.

1
Lees verder

Lenins Revolutie-expres

Bij het uitbreken van de Russische Februarirevolutie in 1917 moest beroepsrevolutionair Lenin vanuit zijn Zwitserse verbanningsoord werkeloos toezien. Maar zijn besluit terug te keren, gaf de revolutie een radicale wending. Met dank aan de Duitsers, die hoopten met Lenin aan de macht de oorlog aan het Oostfront te kunnen beëindigen. Dat was terecht, maar niemand bevroedde dat hiermee tevens de hele 20ste eeuwse ge-schiedenis op z’n kop kwam te staan.

2
Lees verder

IJzingwekkende reis

Tsaar Peter de Grote wilde zekerheid hebben. Was de legende over een zeestraat die Azië van Amerika zou scheiden, waar of was er, zoals de meeste geleerden veronderstelden, een landbrug tussen de continenten? Hij stuurde Vitus Bering naar het uiterste noordoosten van Siberië om dat uit te zoeken. Het werden reizen vol ontberingen en tegenslagen, die Bering niet zou overleven.

3
Lees verder

Mata Hari geofferd

Prentbriefkaarten van een schaars geklede Mata Hari waren tijdens de Eerste Wereldoorlog terug te vinden in de uitrusting van menig soldaat. De Nederlandse Margaretha Zelle maakte in het begin van de 20ste eeuw furore in Parijs met haar exotische dansen die vooral boeiend waren omdat ze per dansronde steeds minder textiel aanhad. Daarnaast was ze een geliefd societyfiguur die als luxecourtisane – une grande horizontale - de mondaine uitgangsbuurten frequenteerde met nobele en andere rijke aanbidders.

4

Boekenschat onaangeroerd

‘Het leek alsof een teletijdmachine me naar het einde van de 18de eeuw had gekatapulteerd’, herinnert veilingmeester en bibliofiel Henri Godts van het gelijknamige Brusselse veilinghuis zich. Op vraag van de familie was hij een kamer in een patriciërswoning in Bouillon binnengetreden waar alles bijna twee eeuwen intact was gebleven. Niet alleen de 182 boeken, maar ook de tafels, stoelen en zetels waren uit respect voor het geschreven woord en kennis onaangeroerd.

06 september 2017 0 reacties Lees verder ›

Italië wil respect

De foto van een man en vrouw die in badpak een kerk in de Zuid-Italiaanse stad Villammare betreden, zwengelt in Italië het debat over het gedrag van toeristen aan. Verschillende steden klagen over 'respectloze' toeristen die schaars gekleed kerken of kapellen betreden, in fonteinen gaan staan en vuilnis achterlaten. Het aantal toeristen dat Italië bezoekt stijgt elk jaar — toerisme is voor het land een belangrijke bron van inkomsten.

06 september 2017 0 reacties Lees verder ›

Thermostaat uit de jaren dertig

Wie vindt het nog bijzonder dat alle ruimtes in huis worden verwarmd? Onze grootouders waren nog afhankelijk van één kachel in hun woonkamer. De rest van het huis bleef koud. Alleen de allerrijksten konden zich voor 1945 de luxe van centrale verwarming veroorloven. De ontdekking van een (prachtige) tachtig jaar oude centrale thermostaat is dan ook zeer bijzonder. Het is het enige bekende behouden exemplaar in Leiden.

06 september 2017 0 reacties Lees verder ›

Het Wiel van Buskers

Tijdens hun afstuderen in 2013 vonden Ronald Veenstra en Maarten Koppen bij een kaartenstudie van het Nationaal Landschap Winterswijk in het Buskersbos een vreemd ogend wielpatroon op de AHN2 (hoogtekaart). Het ‘Wiel van Buskers’ was een mooie bijvangst van hun afstudeerproject, maar ze hebben de precieze oorsprong en betekenis van het patroon niet kunnen achterhalen. Wie helpt?

06 september 2017 0 reacties Lees verder ›

Marc Sleen en Nero

Vlaanderen nam eind 2016 afscheid van Marc Sleen. Wereldberoemd van Oostende tot Maaseik, onbekend aan de andere zijde van de taal- en landsgrens, met uitzondering van een handvol stripkenners. Dat kon ook moeilijk anders: Nero, zijn bekendste reeks, is helemaal uit Vlaamse klei opgetrokken. Er is dus geen betere gids te vinden voor het naoorlogse Vlaanderen dan de avonturen van de populaire antiheld Nero en zijn doldwaze kliek.

06 september 2017 0 reacties Lees verder ›

‘Werkplaats voor de nieuwe mens’

Op dezelfde manier waarop we schadelijke stoffen uit het lichaam moeten verwijderen, zodat het lichaam niet afsterft, zo zit het ook met de gemeenschap van burgers: alles wat schadelijk is, moet eruit verwijderd worden.’ Zo rechtvaardigde Joann Maksimovitsj, bisschop van Tobolsk, begin van de 18de eeuw het systeem van verbanning. Siberië werd de vergaarbak voor alle ongerechtigheden van het Russische rijk. Niet vreemd dat dit immense gebied zich ontwikkelde tot het ‘laboratorium van de revolutie’.

06 september 2017 0 reacties Lees verder ›

‘Hij was één van ons’

‘Als je foto’s niet goed genoeg zijn, zit je er niet dicht genoeg op’, luidde het devies van oorlogsfotograaf Robert Capa. Hetzelfde valt te zeggen van de oorlogsreporter John Reed. Op de eerste rij maakte hij de bolsjewistische staatsgreep in 1917 mee wat resulteerde in een haastig geschreven, eerder rommelig boek: Tien dagen die de wereld deden wankelen. Het wordt paradoxaal tot de grote teksten van de Amerikaanse journalistiek gerekend.

06 september 2017 0 reacties Lees verder ›
Meer artikelen ›

Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Klanktovenaar in de schaduw

Toen Ry Cooder in 2009 zijn (hoogstwaarschijnlijk) laatste concerten in de Lage Landen gaf, was de cirkel rond. In Nederland boekte hij namelijk in 1972 zijn eerste commerciële succes met een album dat gaat over de Dust Bowl en de Grote Depressie. Zijn empathie voor de kleine man had hij thuis – een communistisch nest van Europese migranten- meegekregen. Gitaar spelen leerde hij al zeer jong na een ongeluk waarbij hij een oog verloor.

Lees verder

Kroniek

Ont-brekend glas

De kranten melden begin september 1947, nu zeventig jaar geleden, dat drie jaar na de bevrijding van Nijmegen, een groot deel van de inwoners nog altijd verstoken is van glas in hun woningen. Dezer dagen echter, kreeg de gemeente de beschikking over 1.500 m2 glas. Hiervan kunnen alle woningen voor de winter van glas worden voorzien. Rijk en gemeente zullen hen, die de direct te maken kosten niet kunnen betalen, financieel tegemoet komen. Op de foto de door gallieerde bommen verwoeste binnenstad met op de achtergrond de Waalburg.

Lees verder

Heilige van de week

Theresia van Avilla - 15 oktober († 1582)

De naam Theresia komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor warmte, zomer, of het Griekse jageres. Misschien betekent de naam wel bewoonster van het eiland Thera, tegenwoordig Santorini.

Lees verder