Stelling

Het Europees Parlement moet weg uit Straatsburg

Stem

Agenda

De onbevreesde leider
Het blijft een fascinerend verhaal: onder leiding van Genghis Khan (1162-1227) slaagden enkele vrij onbeduidende Mongoolse stammen erin om binnen no time vrijwel heel Eurazië te veroveren. De expositie 'Genghis Khan, wereldveroveraar te paard' in het Nationaal Militair Museum (NMM) te Soest toont de ongekende militaire slagkracht van de Mongolen en laat ons tegelijkertijd kennismaken met een verafgelegen en mysterieuze cultuur.
‘Geel van kleur, met scheve ogen’
Dat er ook Chinezen actief waren achter het westelijk front van de Eerste Wereldoorlog is min of meer vergeten. Honderd jaar na hun aankomst wordt hun verhaal in de Gasthuiskapel te Poperinge alsnog verteld. Wanneer China in 1917 bij de Eerste Wereldoorlog wordt betrokken, richten de Britten het Chinese Labour Corps (CLC) op om arbeidskrachten te werven.

Hel in hartje Brussel

05 juli 2017 skrul

Edouard Selleslaghs was verzekeringsmakelaar in het landelijke Kapelle-op-den-Bos. Omdat er kermis was geweest, besloot hij die maandag 22 mei 1967 zijn wekelijkse routineafspraken in het dorp te vervangen door een bezoek aan Brussel. Er is nooit meer iets van hem gehoord. Hij was op de verkeerde plaats op het verkeerde ogenblik. In een mum van tijd brandde het grootste warenhuis in de drukste winkelstraat van het land af.

De tol van de brand in het warenhuis ‘Grands Magasins À l’Innovation’ in de Nieuwstraat van Brussel was zeer zwaar. Het officiële expertiserapport spreekt van 251 doden of vermisten en 62 gewonden, en schrijft de oorzaak toe aan toevallige omstandigheden: een verhitte spot heeft stadsgas doen ontbranden dat zich na een lek had opgehoopt achter een vals plafond in een opslagruimte. Daardoor is het de grootste ramp in België na die van Marcinelle (1956) waarbij 262 mijnwerkers het leven lieten. Dat laatste ongeval was het gevolg van een menselijke communicatiefout; over de ramp in de Innovation circuleren vijftig jaar na datum nog altijd allerlei complottheorieën. Vast staat dat, naar de huidige normen, van brandpreventie nauwelijks sprake was.

 

(Uit het boek van De Vriese en Van Laeken. Bettmann/Corbis)

 

In no time in lichterlaaie

Het was op de afdeling kinderkledij op de eerste verdieping dat een verkoopster omstreeks half twee een brandgeur opmerkte. Een stockagelokaal bleek in brand te staan. Twintig minuten later, toen de eerste brandweerwagens in de (te) smalle straatjes van de binnenstad arriveerden, stond het hele warenhuis in lichterlaaie.
Dat een smeulende brand op zo’n korte tijd een vuurzee kon veroorzaken, was deels te wijten aan het architecturale concept. Het warenhuis bestond eigenlijk uit twee gebouwen die met een doorgang verbonden waren: het warenhuis ‘À l’Innovation’ (1902), een ontwerp van Victor Horta, en het warenhuis-Tietz (1910). Om klanten te lokken werd gekozen voor een open, imponerende architectuur in art nouveau met veel glas en staal en met een centraal atrium met glazen koepel. Zo konden de klanten zich bij natuurlijke lichtinval vergapen aan zoveel aanbod en luxe. Horta zelf sprak in zijn memoires van een kooi.

 

 

Atrium als schoorsteen

Behalve de keuze voor metaal dat onder extreme hitte kan plooien, hield de centrale binnenplaats een groot risico in. Zodra de glazen koepel instortte, ontstond een schoorsteen-effect. Giftige dampen konden zich in de open ruimtes verspreiden en het vuur werd aangewakkerd. Bij gebrek aan veiligheidsvoorschriften was het warenhuis volgestouwd met brandbare en giftige materialen: leidingen met stadsgas, gasflessen, onder meer in de keuken van het zelfbedieningsrestaurant, grote hoeveelheden stookolie…

 

 

Wirwar aan gangen

Na het eerste alarmsignaal ontstonden er onbeschrijfelijke taferelen. Mensen zochten in de wirwar van tussenverdiepingen en gangen naar een nooduitgang, zo die er al waren of niet geblokkeerd waren door de grote façade in aluminium die na de Expo ’58 was toegevoegd. Naar schatting duizend mensen wisten te ontsnappen. De meeste slachtoffers waren onherkenbaar verminkt. De identificatie gebeurde op basis van de persoonlijke bezittingen die tussen het puin werden gevonden.
(Luc Minten)

Lees het volledige artikel, en nog veel meer boeiend historisch nieuws in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. NU overal te koop voor slechts € 5,50!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Glorious past geen garantie

De Brexit is sinds 29 maart 2017 officieel in gang gezet door de Britse premier Theresa May. Het belooft een spannende periode van twee jaar te worden waarbij Groot-Brittannië zijn eeuwenlange ‘perfide’ buitenlandpolitiek ten opzichte van het continent kan hernemen. Of gewoon verder zetten maar dan zonder de extra interne spanningen van het lidmaatschap van de Europese Unie. Tussen 1973 en 2016 werd dat ook wel als een ‘disfunctioneel huwelijk’ bestempeld.

Lees verder

Kroniek

Zwarte sneeuw

In de loop van 1767, 250 jaar geleden, worden de stijgende graanprijzen voelbaar. Economische sectoren die toch al niet sterk waren, krijgen het moeilijk. Zo is de douane-oorlog tussen Luik en de Oostenrijkse Nederlanden weer opgelaaid. De Luikse uitvoer van ijzerstaven en spijkers naar Limburg is verboden, Brussel heft invoertaksen op ijzer uit Luxemburg. In de Luikse spijkerindustrie is de nood zo hoog dat arbeiders de smederijen vernielen. Nu zijn her en der stakingen uitgebroken, die overslaan naar Brugge, waar nieuwe technieken de lonen van de textielarbeiders hebben verlaagd. Trammelant tussen lakenfabrikanten en wolkammers deden vijf patroons besluiten om opgeteld duizend arbeiders op straat te zetten. Het zijn barre tijden.

Lees verder

Heilige van de week

Theresia van Avilla - 15 oktober († 1582)

De naam Theresia komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor warmte, zomer, of het Griekse jageres. Misschien betekent de naam wel bewoonster van het eiland Thera, tegenwoordig Santorini.

Lees verder