Stelling

Trump en de Brexit helpen de Europese Unie er weer bovenop

Stem

Agenda

Madyol opgehangen
Sinds juni 1815 heeft het slagveld van Waterloo talloze artiesten aangetrokken. Boerderijen, paden, gehuchten en soldaten zijn al eindeloze keren getekend en geschilderd geweest en vertellen reeds tweehonderd jaar lang het bloedige avontuur. In opdracht van graaf Cavens realiseerde kunstenaar Jacques Madyol (1871-1950) een reeks schilderijen die de verschillende plekken en de hoofdrolspelers van de beroemde slag illustreren. Voor het eerst sinds een halve eeuw zijn ze te zien.
Historisch paardenspektakel
Volgend weekeinde (19/20 augustus) organiseert het Nationaal Militair Museum (NMM) in Soesterberg een groot paardenevenement. Naast een show met onder andere Romeinse ruiters, ridders en het Korps Mariniers is er ook aandacht voor verschillende paardenrassen en zijn er diverse activiteiten voor kinderen. Tijdens ‘Te Paard!’ ontdekken bezoekers de rol van het paard binnen de krijgsmachten. Naast een show in de arena zijn er demonstraties waaronder een obstakelproef, bereden wapenvaardigheid ‘tentpegging’ en polo.

Test Romeinse koelkast

18 mei 2017 skrul

Zwitserse archeologen ontdekten bij opgravingen nabij Basel een bijzondere put, die mogelijkerwijs door de Romeinen is benut als koelkast. Peter-Andrew Schwarz gaat proberen of het werkt. Hij is archeoloog aan de universiteit van Basel en ervan overtuigd dat de Romeinen uitstekende koeltechnieken kenden. Hij voert de test uit in het Romeinse fort Augusta Raurica bij Basel.

Een rijp stuk kaas, daarbij een goed gekoeld glas witte wijn in de zomer; daarvan genoten ook de oude Romeinen. Maar wat tegenwoordig dankzij koeltechnologie vanzelfsprekend is, was in de Antieke Oudheid een groot probleem, zeker in de warme landen rond de Middellandse Zee.
Wanneer men vlees en vis niet pekelt moet het op een constante temperatuur van acht graden Celsius bewaard worden. Datzelfde geldt voor kaas en wijn; het zijn alle bederfelijke waar. Schwarz weet dat de Romeinen sneeuw voor koeling gebruikten. Plinius en Seutonius schreven daarover. Keizer Nero koelde daarmee in de zomer zelfs zijn bad, aldus Schwarz. Opslaan deden de Romeinen sneeuw in ongeveer vier meter diepe putten, opgemetseld met droge muren. ’s Winters werden die met ijs en sneeuw gevuld en afgedekt met stro ter isolatie, zo wil de these. Zulke putten zijn op meer plekken aangetroffen. Tot heden werden ze gezien als ordinaire opslagruimten, hoewel ijskelders ook bekend zijn uit de Middeleeuwen en Vroegmoderne Tijd, doorgaans bij adellijke behuizingen.

 

Peter-Andrew Schwarz, de drijvende kracht achter de koelkasttest.

 

Om de proef op de som te nemen of je ijs en sneeuw echt een hele zomer lang kunt bewaren gaat Schwarz het testen. Een eerste proef mislukte: het weer zat tegen en de hele lading sneeuw is in één keer naar beneden gekieperd, wat tot te weinig dichtheid voerde.
Waar de onderzoekers ook rekening mee moeten houden zijn de veranderde klimaatomstandigheden: in de 1ste en 2de eeuw lag er rond Basel aanmerkelijk meer sneeuw dan tegenwoordig. En dat is niet alles: de Rijn is tegenwoordig ijsvrij. Sinds de bouw van grote waterkrachtcentrales in de jaren twintig drijven er geen ijsschotsen meer voorbij aan de site Augusta Raurica. Die schotsen, daarvan zijn de wetenschappers overtuigd, visten de Romeinen uit de rivier voor hun koeltechniek. IJs is een stuk dichter dan sneeuw en dus effectiever.
Schwarz geeft meteen toe dat een geslaagd experiment geen waterdicht bewijs is dat de Romeinen de schacht voor koeling gebruikten, maar vast staat dan wel dat het mogelijk was.


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Verslag van een helletocht

Waarom hebben zij het niet overleefd en ik wèl? Die ene vraag heeft overlevenden van de nazi-kampen de rest van hun leven bezig gehouden. Zo ook Tobias Schiff (1925-2000), een Joodse tiener uit Antwerpen die in augustus 1942 op transport werd gezet. Acht van de duizend gedeporteerden overleefden de nazi-gruwel. God kon Schiff alvast geen antwoord (meer) geven, na alles wat hij gezien had.

Lees verder

Kroniek

Ovaal biljart

Het geïllustreerde tijdschrift Het Leven maakte in augustus 1907, 110 jaar geleden, melding van een bijzondere vondst op biljartgebied, namelijk het ovale biljart. Grote voordelen: geen vermoeiende en verwrongen houdingen meer, en er zijn meer effecten en carambolen mogelijk. Het spel wordt een stuk afwisselender, zo verwacht men. Op de foto de fameuze Engelse kampioen Weiss die het nieuwe biljart probeert.

Lees verder

Heilige van de week

Theresia van Avilla - 15 oktober († 1582)

De naam Theresia komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor warmte, zomer, of het Griekse jageres. Misschien betekent de naam wel bewoonster van het eiland Thera, tegenwoordig Santorini.

Lees verder