Stelling

Syrische vluchtelingen kunnen prima gastles geschiedenis geven

Stem

Agenda

Terreur en willekeur
De Russische strafkampen hebben een gruwelijke reputatie. In de zogenoemde Goelagkampen stierven bijna drie miljoen gevangenen door honger, ziektes en executies. Vrijwel onbekend is dat er ook duizenden Nederlandse slachtoffers waren: Nederlanders die hadden gevochten in Duitse dienst en in Rusland krijgsgevangen waren gemaakt, maar ook idealistische communisten die vóór de oorlog naar Rusland waren getrokken om mee te werken aan de rode droom maar die uit de gratie vielen.
Duitse negatieven
In 1917 en 1918 reisde een team van ongeveer dertig Duitse kunsthistorici, fotografen en architecten door België om de belangrijkste monumenten te fotograferen. Dat resulteerde in meer dan 10.000 opnames van Belgische kerken, begijnhoven, kastelen, herenwoningen, publieke monumenten, interieurs en kunstwerken. Eind jaren twintig werden de originele fotografische negatieven (glasplaten) door de Belgische Staat aangekocht. Ze zijn nu te zien.

Schimmige knulligheid

18 mei 2017 skrul

Cees Wiebes' boek over de samenwerking met de CIA is aanvankelijk net zo schimmig als de geheime operaties die het beschrijft, waarbij spionnen gedropt werden in Oostbloklanden tijdens de Koude Oorlog. De lezer raakt verstrikt in namen van diensten, contactpersonen, verraders, acties en details. Niet alleen het merendeel van de CIA-operaties in het Oostblok liep op totale mislukkingen uit, ook de Nederlandse Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD) en Buitenlandse Inlichtingendienst (BID) namen deel aan veel geheime operaties met diezelfde CIA, die op vrijwel niets uitliepen.

Hierbij waren zeer veel medewerkers betrokken, waaronder oud-SS’ers en andere dubieuze informanten; er werd geen traan gelaten als zij het leven lieten of in vijandelijke gevangenissen belandden. Het is ook een schimmig gebied, omdat een deel van hen achteraf dubbelspion (b)leek en het vanwege volgehouden geheimhouding moeilijk te traceren is of acties uiteindelijk geslaagd waren. Het lijkt allemaal knullig, geldverslindend gedoe geweest.
Tijdens het lezen van dit boek klaart de mist langzaam op. Soms wordt het zelfs spannend bij de anderssoortige gezamenlijke acties met de CIA (zoals de Operaties Tom en Leunstoel), waarbij geheime microfoons in ambassades werden geplaatst en fijn elektronisch afluistermateriaal werd geproduceerd door het bedrijf NRP in een villa aan de Noordwijkse boulevard. Historicus en spionagedeskundige dr. Cees Wiebes kwam deels achter deze feiten doordat recentelijk geheime archieven zijn vrijgegeven. Hoewel dit boek van groot belang is voor de geschiedschrijving van deze obscure parallelle wereld en een onthullend beeld blootlegt van de samenwerking tussen geheime diensten, is het voor de geïnteresseerde leek zware kost, die gelukkig wat lichter eindigt.
(Lex Veldhoen)

Cees Wiebes
Samen met de CIA. Operaties achter het IJzeren Gordijn
Uitgeverij Boom, Amsterdam 2016. 367 blz., € 24,90 ISBN 978 90 895 3758 4

Lees nog veel meer besprekingen van bijzondere geschiedenisboeken in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts 5,50 euro!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Getekend Utrecht

Het vervolg van het eerdere monumentale werk met tekeningen van de stad Utrecht tussen 1550 en 1900 bestrijkt de periode 1900-2000. Beide boeken zijn samengesteld door Tolien Wilmer, oud-medewerkster van het Utrechts Archief. Voor dit boek kon Wilmer putten uit een collectie van zo’n drieduizend tekeningen van Utrechtse stadsgezichten. In haar inleiding erkent Wilmer dat het selecteren van de ruim vierhonderd afbeeldingen haar vele hoofdbrekens heeft bezorgd. Als voornaamste criteria golden de veelzijdigheid van de tekenaars, de kwaliteit van de tekeningen en bovenal een zo groot mogelijke diversiteit aan locaties en onderwerpen. Eén tekenaar heeft haar voorkeur, namelijk Chris Schut van wiens hand negentig tekeningen zijn opgenomen.

Lees verder

Kroniek

Aardappeloproer 1917

Nederland was in de Eerste Wereldoorlog neutraal, maar kreeg gaande het strijdgewoel toenemend hinder. De zeeblokkade van Duitsland leidde tot voedseltekorten. Eind juni 1917 waren in Amsterdam de aardappelen op, toen het gerucht ging dat in de Prinsengracht een schip vol aardappelen lag aangemeerd, bestemd voor het leger. Dat was aanleiding voor een bloedige veldslag. Vrouwen speelden een hoofdrol.

Lees verder

Heilige van de week

Theresia van Avilla - 15 oktober († 1582)

De naam Theresia komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor warmte, zomer, of het Griekse jageres. Misschien betekent de naam wel bewoonster van het eiland Thera, tegenwoordig Santorini.

Lees verder