Stelling

Een museum zonder goede website verdient geen bezoek

Stem

Agenda

Astérix en de Belgen
België is het land van de strip. Het is ook het land waar René Goscinny en Albert Uderzo, de twee genieën van de 'negende kunst', elkaar hebben ontmoet. Daarom is het initiatief genomen om Asterix en zijn scheppers in het zonnetje te zetten! Terwijl Manneken-Pis zich hult in de kleren van Asterix, brengt het Belgisch Stripcentrum in Brussel een eerbetoon aan de twee auteurs van de avonturen van onze beroemde Galliërs met een ludieke tentoonstelling gewijd aan Asterix en de Belgen, het laatste album van dit geniale duo.
Ontdek bunkers
Op zaterdag 10 juni is het Bunkerdag. Langs de hele Nederlandse kust worden de bunkers van de Atlantikwall voor één dag opengesteld voor publiek. De betonnen kolossen zijn nog van Zeeland tot de Waddeneilanden te vinden, maar zijn beperkt toegankelijk. Soms verzonken in het zand of overgenomen door de natuur, vertellen zij nog altijd het verhaal van de Duitse bezetting. De oorlog, de angst voor een aanval vanuit zee, het dagelijks leven van de Duitse soldaat en de evacuaties van de kustbewoners. De Bunkerdag brengt deze verhalen opnieuw tot leven.

‘Soldaat met de pen’

28 maart 2017 skrul

Joe English, een Ierse migrantenzoon en kunstenaar, schonk Vlaanderen een iconische grafzerk, precies honderd jaar geleden. Zijn naam bleef altijd verbonden aan dat stuk steen, hoewel hij meer in zijn mars had. Hij belichaamde de idealen van zijn generatie van jonge intellectuelen in een tijd van waanzinnige vernietiging, de Eerste Wereldoorlog.

Dat English koos voor een Keltisch kruis, was geen toeval. In 1908 had hij een bezoek gebracht aan de kloosterruïnes van Clonmacnoise. Vader Henry was als kind in de jaren 1860 uit Ierland weggestuurd wegens de economische en politieke ellende. In Brugge leerde hij de stiel van goudborduurder en startte een florerend familiebedrijfje. De neogotiek had nood aan kazuifels, paramenten en later vlaggen.

 

 

AVV-VVK

In zijn ontwerp verwerkte Joe English het kruisvormige letterwoord AVV-VVK (Alles voor Vlaanderen/Vlaanderen voor Kristus) en voegde er de opwiekende blauwvoet aan toe, een meeuwachtige vogel die het romantische, 19de-eeuwse idee van een ongeknecht Vlaams volk belichaamde onder studenten. Het ontwerp visualiseerde krachtig de idealen van een generatie van jonge intellectuelen die na de oorlog tot de fine fleur van het Vlaams-nationalisme zouden uitgroeien zoals Frans Daels, Jozef Verduyn, Hilaire Gravez, Joris Van Severen en Filip de Pillecyn en met onderpastoor Cyriel Verschaeve als morele leider. In plaats van een zwart kruis met in witte letters het obligate opschrift Mort pour la Patrie, à… gaf deze zerk aan de dood zin en betekenis. Die jonge Vlamingen hadden daar, aan en achter het front in onbezet België, afgesneden van hun geliefden, niet voor niets de rauwe werkelijkheid in de loopgraven doorstaan en de vernederingen van de Franstalige officieren ondergaan. Gemaakt van beton bood de grafzerk bovendien een relatief goedkoop en duurzaam alternatief.

 

Het eerste heldenhuldezerkje was bestemd voor het graf van Firmin Deprez, de leider van de West-Vlaamse katholieke studenten. De versregel is van priester-dichter Cyriel Verschaeve.

 

Heldenhulde

In april 1917 werden de eerste Heldenhuldenzerkjes geplaatst. Dat gebeurde op een ogenblik dat de Vlaamse beweging radicaliseerde en de Belgische militaire overheid repressiever begon op te treden. De leidende figuren van Heldenhulde werden ver weg overgeplaatst. De spanningen liepen op nadat de Raad van Vlaanderen de zelfstandigheid had uitgeroepen. In februari 1918 werden in Oeren (Diksmuide) en Alveringem de ‘AVV-VVK’-opschriften met cement dichtgesmeerd. Tussen 1917 en het einde van de oorlog heeft Heldenhulde ruim zevenhonderd zerken met giften gefinancierd en geplaatst.

 

Schilderij op groot formaat op bruin korrelig inpakpapier. Het stelt de O.L.V. van de IJzer voor, met twee slapende soldaten en het kindje Jezus met wijd opengespreide armen. Een gelijkaardige ets maakte English voor een ruim verspreid gebedenboek onder de frontsoldaten. Als schilder behoorde English tot het symbolisme.

 

Zoenoffer

Wie een dergelijk eerbetoon zeker verdiende maar niet kreeg, was Joe English zelf. Hij stierf twee maanden voor de wapenstilstand. Sinds oktober 1917 was hij als frontschilder aan de slag voor de ‘artistieke afdeling’ van het Belgische leger. Dat gebeurde op voorspraak van koning Albert. Dat lijkt een zoenoffer geweest te zijn. In september 1920 werd de eerste IJzerbedevaart naar het graf van English in Steenkerke (Veurne) gehouden, het begin van een lange reeks demonstraties van Vlaams zelfbewustzijn.
(Luc Minten)

 

(Openingsbeeld: Tot 1969 voerde uitgeverij Lannoo dit logo, ontworpen door Joe English.)

Lees nog meer mooie geschiedenisverhalen in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts 5,50 euro!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Schimmige knulligheid

Cees Wiebes' boek over de samenwerking met de CIA is aanvankelijk net zo schimmig als de geheime operaties die het beschrijft, waarbij spionnen gedropt werden in Oostbloklanden tijdens de Koude Oorlog. De lezer raakt verstrikt in namen van diensten, contactpersonen, verraders, acties en details. Niet alleen het merendeel van de CIA-operaties in het Oostblok liep op totale mislukkingen uit, ook de Nederlandse Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD) en Buitenlandse Inlichtingendienst (BID) namen deel aan veel geheime operaties met diezelfde CIA, die op vrijwel niets uitliepen.

Lees verder

Kroniek

Veenbrand

Op 21 mei 1917, honderd jaar geleden, brak bij het Drentse Valthermond een grote veenbrand uit toen vonken uit een baggermachine de gortdroge bodem raakten. Het vuur woedde dagen achtereen, en was lastig te bestrijden doordat het ondergronds doorbrandde. Zestien mensen verloren het leven, vijftig woningen en tal van turfschepen vielen aan de vlammen ten prooi. Turfschipper Brands en zijn vrouw werden, nota bene op hun trouwdag, op hun turfschip levend verbrand. In 2015 werd een monument ter nagedachtenis onthuld.

Lees verder

Heilige van de week

Theresia van Avilla - 15 oktober († 1582)

De naam Theresia komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor warmte, zomer, of het Griekse jageres. Misschien betekent de naam wel bewoonster van het eiland Thera, tegenwoordig Santorini.

Lees verder