Stelling

Trump en de Brexit helpen de Europese Unie er weer bovenop

Stem

Agenda

Madyol opgehangen
Sinds juni 1815 heeft het slagveld van Waterloo talloze artiesten aangetrokken. Boerderijen, paden, gehuchten en soldaten zijn al eindeloze keren getekend en geschilderd geweest en vertellen reeds tweehonderd jaar lang het bloedige avontuur. In opdracht van graaf Cavens realiseerde kunstenaar Jacques Madyol (1871-1950) een reeks schilderijen die de verschillende plekken en de hoofdrolspelers van de beroemde slag illustreren. Voor het eerst sinds een halve eeuw zijn ze te zien.
Historisch paardenspektakel
Volgend weekeinde (19/20 augustus) organiseert het Nationaal Militair Museum (NMM) in Soesterberg een groot paardenevenement. Naast een show met onder andere Romeinse ruiters, ridders en het Korps Mariniers is er ook aandacht voor verschillende paardenrassen en zijn er diverse activiteiten voor kinderen. Tijdens ‘Te Paard!’ ontdekken bezoekers de rol van het paard binnen de krijgsmachten. Naast een show in de arena zijn er demonstraties waaronder een obstakelproef, bereden wapenvaardigheid ‘tentpegging’ en polo.

Blaeu wereldkaart

28 maart 2017 skrul

De wereldkaart van Joan Blaeu uit 1648, ruim twee bij drie meter, een topstuk van het Scheepvaartmuseum Amsterdam, is tot eind dit jaar te zien. Van deze versie van de kaart, met tekst van Blaeu en een nieuwe plaat voor China, is er maar één ter wereld. De tentoonstelling ‘Blaeu’s wereld in kaart | meester-cartograaf in de Gouden Eeuw’ belicht verrassende details van de kaart, de politieke context en vertelt meer over de Amsterdamse firma Blaeu. ‘Blaeu’s wereld in kaart’ is een toevoeging op de populaire Atlassen tentoonstelling.

De kaart geeft een goede indruk van hoe men destijds de wereld zag. Verre landen maakten nieuwsgierig en boezemden tegelijkertijd ontzag in. De 17de eeuw was het startpunt van innovaties op het gebied van cartografie en daarom was zo’n kaart belangrijk. Maar je kunt er ook bij wegdromen en op ontdekkingsreis gaan.
De firma Blaeu was niet per se de beste (Frederick de Wit), maar wel de grootste producent van kaarten in de 17de eeuw. De Blaeus baseerden zich op eerdere kaarten, eeuwenoude overlevering en recente ontdekkingen. De boekhandel van de firma Blaeu was gevestigd ‘Op het water’, het huidige Damrak in Amsterdam. De locatie zo vlak aan de haven was niet toevallig gekozen. Daar arriveerden nieuwe producten en informatie van over de hele wereld. Zeelieden, kooplieden, geleerden en regenten samen, geïnteresseerd in Blaeu’s kennis en kunde, kwamen hier samen. De cartografie van de firma Blaeu heeft veel invloed gehad op het wereld- en kaartbeeld. Veel cartografen probeerden Joan Blaeu na te volgen of te verbeteren.

 

 

Nova Hollandie
De wereldkaart van Blaeu is één van de eerste wereldkaarten waar de kustlijn van Australië – door Blaeu Nova Hollandia genoemd – en Nieuw-Zeeland te zien is die net was ‘ontdekt’ door ontdekkingsreiziger Abel Tasman. Daarnaast is een piepklein Behouden Huys en het vastgelopen schip van Willem Barentsz op Nova Zembla te zien. Ook maken we kennis met de westerse en superieure kijk op inboorlingen; kannibalen in Zuid-Amerika, een lama in Zuid-Amerika, olifanten in Afrika, zeemonsters en zeeslagen. Met een loep in de hand – veel details zijn met het blote oog bijna niet te zien – krijgt de bezoeker de gelegenheid om alle details te ontdekken en te bewonderen.

 

 

De Vrede van Münster
De wereldkaart van Blaeu uit de collectie van Het Scheepvaartmuseum is opgedragen aan Gaspar de Bracamonte y Guzman, graaf van Peñaranda, de leider van de Spaanse delegatie bij de vredesbesprekingen die in 1648 uitmondden in de Vrede van Münster. Dit betekende het einde van de Tachtigjarige Oorlog tussen de Republiek en Spanje. De kaart van Blaeu viert de vrede. Opvallend is dat er op de kaart geen heldere grenzen zijn aangegeven. Er is vanwege de vrede nauwelijks duidelijk gemaakt welke Europese machten bepaalde gebieden in handen hebben. Wel zien wij dat alle scheepjes die op de wereldzeeën varen een (Nederlandse?) driekleur in top hebben.

 

 

Nicolaus Copernicus kwam in 1543 met een revolutionair nieuw wereldbeeld waarin de aarde om de zon draait. Dat ging in tegen de heersende consensus dat de aarde het middelpunt was van het heelal en de hemellichamen rondom de aarde draaiden. Zo predikte de kerk dat de aarde stilstond. De publicatie met de Copernicaanse theorie stond vermeld in de katholieke ‘index van verboden boeken’. Joan Blaeu was de eerste die het Copernicaanse Wereldbeeld op een wereldkaart durfde af te beelden. Hij trok hiermee het heersende wereldbeeld in twijfel, dat in 1648 nog door de meeste mensen werd aangehangen.

Het Scheepvaartmuseum
Kattenburgerplein 1
1018 KK Amsterdam
www.hetscheepvaartmuseum.nl


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Verslag van een helletocht

Waarom hebben zij het niet overleefd en ik wèl? Die ene vraag heeft overlevenden van de nazi-kampen de rest van hun leven bezig gehouden. Zo ook Tobias Schiff (1925-2000), een Joodse tiener uit Antwerpen die in augustus 1942 op transport werd gezet. Acht van de duizend gedeporteerden overleefden de nazi-gruwel. God kon Schiff alvast geen antwoord (meer) geven, na alles wat hij gezien had.

Lees verder

Kroniek

Ovaal biljart

Het geïllustreerde tijdschrift Het Leven maakte in augustus 1907, 110 jaar geleden, melding van een bijzondere vondst op biljartgebied, namelijk het ovale biljart. Grote voordelen: geen vermoeiende en verwrongen houdingen meer, en er zijn meer effecten en carambolen mogelijk. Het spel wordt een stuk afwisselender, zo verwacht men. Op de foto de fameuze Engelse kampioen Weiss die het nieuwe biljart probeert.

Lees verder

Heilige van de week

Theresia van Avilla - 15 oktober († 1582)

De naam Theresia komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor warmte, zomer, of het Griekse jageres. Misschien betekent de naam wel bewoonster van het eiland Thera, tegenwoordig Santorini.

Lees verder