Stelling

Frankrijk is in Europa de onmisbare brug tussen Noord en Zuid

Stem

Agenda

Muziek in de forten
De Fortengordel is een jaarlijks evenement waarmee je kennis kunt maken met de forten in en rond Antwerpen. Vorig jaar namen maar liefst 9.000 bezoekers deel. Via verschillende fietssuggestieroutes ervaar je de prachtige natuur en ontdek je unieke plekjes in de 23 deelnemende forten. De Fortengordel vindt plaats op zondag 21 mei, omlijst door een keur aan activiteiten. Inschrijven is dit jaar niet nodig, het is volledig gratis.
Jazz en sterke vrouwen
Het grootste culturele Indische festival ter wereld is sinds jaar en dag de Tong Tong Fair. De 59ste editie vindt plaats van donderdag 25 mei t/m maandag 5 juni op het Malieveld in Den Haag. Het culturele programma staat in het teken van jazz, razend populair in Nederlands-Indië en Indonesië nu. In een tweede themaprogramma staan ‘sterke vrouwen’ centraal. Van Melati van Java (1853-1927), Marie van Zeggelen (1870-1957) en Raden Adjeng Kartini (1879-1904) tot hedendaagse auteurs als Karin Amatmoekrim, vrouwen die zich niet in hokjes laten stoppen en de confrontatie met heilige huisjes niet schuwen.

Olifantenkaart

05 maart 2017 skrul

Vanaf 24 februari dit jaar is in het Nationaal Archief in Den Haag de tentoonstelling De wereld van de VOC te zien. Aanleiding is de digitalisering van het archief van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC), althans het deel dat zich in Nederland bevindt. Het is een prachtige tentoonstelling die juist pleit om vooral de originele bron te zien, niet de digitale variant.

De Compagnie, ook wel de ‘eerste multinational ter wereld’ genoemd, is een bijzonder hoofdstuk in de Nederlandse geschiedenis. Zij had een monopolie in de Nederlandse handel in een gebied dat min of meer de halve wereld bestreek. Dat strekte zich uit vanaf Kaap de Goede Hoop in Zuid-Afrika tot aan de westkust van Amerika en besloeg behalve de oostkust van Afrika, heel Azië en Oceanië. Bovendien kreeg de VOC het recht om verdragen te sluiten met staten binnen haar octrooigebied, forten te bouwen, legers en vloten te onderhouden en zo nodig oorlog te voeren. De organisatie die hiervoor nodig was, is zonder meer indrukwekkend te noemen.
Net zo imponerend zijn de archieven van de VOC. Deze geven informatie over de bedrijfsvoering, maar ook over de politieke, culturele, religieuze en sociale omstandigheden in het gebied waar de VOC actief was. Binnen het grote octrooigebied werd veelvuldig informatie uitgewisseld met de VOC-vestigingen. Naar schatting worden vandaag de dag nog 25 miljoen historische pagina’s VOC-archief bewaard. Het deel in het Nationaal Archief in Den Haag beslaat 1,2 kilometer planklengte en omvat de papieren die afkomstig zijn van de Nederlandse kant van de organisatie.

 

 

Een prachtig voorbeeld is deze zogenoemde olifantenkaart, zo genoemd vanwege het fraaie cartouche met olifant. Daarop is ook de inheemse bevolking te zien die kaneel en andere producten van het eiland Ceylon (nu Sri Lanka) tonen. De kaart is gemaakt door Baltus Jacobsz van Lier en geeft een beeld van de bestuurlijke indeling van de VOC-gebieden en van het Koninkrijk Kandy. Rondom de kaart zijn 22 plattegronden te zien van forten en versterkingen van de VOC op Ceylon.
(Paul Brood)

(Afbeelding: Kaarte van het Eyland Ceijlon…. / B. v. Lier. Schaal: 1:685.000. 1751, manuscript op papier. Nationaal Archief, kaarten en tekeningen behorende tot het archief van het Ministerie van Koloniën, 4.MIKO, inv. nr. W42.)

Bezoektip
De wereld van de VOC
24 februari 2017 tot en met 7 januari 2018
Nationaal Archief, Prins Willem-Alexanderhof 20 Den Haag, www.gahetna.nl

 

In de nieuwe G-GESCHIEDENIS nog veel meer historisch nieuws. Nu overal te koop voor slechts 5,50 euro!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Geslaagde driehoeksrelatie

Het schijnt dat een driehoeksrelatie spannend kan zijn. Wie zich onheus behandeld voelt, kan namelijk aanpappen met de ene of de andere partij. De leuke cover van dit boek met het Magritte-burgermannetje-met-bolhoed verwijst meteen naar de surrealistische constellatie van België waarover deze box gaat: Wallonië bezat een schat aan natuurlijke rijkdommen, Vlaanderen een reservoir aan goedkope arbeidskrachten en de ruime winsten van het industriële kapitalisme dat van België omstreeks 1900 een van de rijkste landen ter wereld maakte, waren bestemd voor de bourgeoisie, anoniem rentenierend achter de gevel van een Brussels burgerhuis. Die these heeft Guido Fonteyn in zijn lange loopbaan als journalist ontwikkeld. Hij sprak daarvoor met de man in de straat en ploos de Waalse telefoonboeken na op Vlaams klinkende namen om uiteindelijk te bewijzen dat de taalgrens mensen eerder bindt dan scheidt.

Lees verder

Kroniek

Vreeselijke uitvinding

De Bolswarder Courant meldt op 25 april 1867, 150 jaar geleden, over een akelige uitvinding met een hoopvol vervolg: Een Weener chemicus Leinelbroek, heeft een middel gevonden, om in kleine glasbolletjes electrische vonken op te hoopen, sterk genoeg om een mensch te dooden. Dit nieuwe vernielingsmiddel ontploft bij de ligste drukking, en is met een stalen hulsel omgeven, om in het vleesch te kunnen dringen. Proeven, daarmede genomen op paarden en runderen, hebben geheel aan de verwachting beantwoord; de beesten vielen dood, alsof ze door den bliksem waren getroffen. Bij zulk een volmaaktheid in oorlogsmaterieel zal de oorlog weldra onmogelijk zijn.

Lees verder

Heilige van de week

Theresia van Avilla - 15 oktober († 1582)

De naam Theresia komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor warmte, zomer, of het Griekse jageres. Misschien betekent de naam wel bewoonster van het eiland Thera, tegenwoordig Santorini.

Lees verder