Stelling

Het Brusselse Legermuseum is een onbedoelde tijdmachine, een museum-museum

Stem

Agenda

Happy days are here again
Met meer crew dan passengers aan boord was het leven op een cruiseschip in de jaren twintig en dertig een aangelegenheid voor de happy few. De expositie Cruise Away, te zien in de voormalige vertrekhal van het huidige Red Star Line Museum te Antwerpen, laat zien dat het de elite aan niets ontbrak.

Olifantenkaart

05 maart 2017 skrul

Vanaf 24 februari dit jaar is in het Nationaal Archief in Den Haag de tentoonstelling De wereld van de VOC te zien. Aanleiding is de digitalisering van het archief van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC), althans het deel dat zich in Nederland bevindt. Het is een prachtige tentoonstelling die juist pleit om vooral de originele bron te zien, niet de digitale variant.

De Compagnie, ook wel de ‘eerste multinational ter wereld’ genoemd, is een bijzonder hoofdstuk in de Nederlandse geschiedenis. Zij had een monopolie in de Nederlandse handel in een gebied dat min of meer de halve wereld bestreek. Dat strekte zich uit vanaf Kaap de Goede Hoop in Zuid-Afrika tot aan de westkust van Amerika en besloeg behalve de oostkust van Afrika, heel Azië en Oceanië. Bovendien kreeg de VOC het recht om verdragen te sluiten met staten binnen haar octrooigebied, forten te bouwen, legers en vloten te onderhouden en zo nodig oorlog te voeren. De organisatie die hiervoor nodig was, is zonder meer indrukwekkend te noemen.
Net zo imponerend zijn de archieven van de VOC. Deze geven informatie over de bedrijfsvoering, maar ook over de politieke, culturele, religieuze en sociale omstandigheden in het gebied waar de VOC actief was. Binnen het grote octrooigebied werd veelvuldig informatie uitgewisseld met de VOC-vestigingen. Naar schatting worden vandaag de dag nog 25 miljoen historische pagina’s VOC-archief bewaard. Het deel in het Nationaal Archief in Den Haag beslaat 1,2 kilometer planklengte en omvat de papieren die afkomstig zijn van de Nederlandse kant van de organisatie.

 

 

Een prachtig voorbeeld is deze zogenoemde olifantenkaart, zo genoemd vanwege het fraaie cartouche met olifant. Daarop is ook de inheemse bevolking te zien die kaneel en andere producten van het eiland Ceylon (nu Sri Lanka) tonen. De kaart is gemaakt door Baltus Jacobsz van Lier en geeft een beeld van de bestuurlijke indeling van de VOC-gebieden en van het Koninkrijk Kandy. Rondom de kaart zijn 22 plattegronden te zien van forten en versterkingen van de VOC op Ceylon.
(Paul Brood)

(Afbeelding: Kaarte van het Eyland Ceijlon…. / B. v. Lier. Schaal: 1:685.000. 1751, manuscript op papier. Nationaal Archief, kaarten en tekeningen behorende tot het archief van het Ministerie van Koloniën, 4.MIKO, inv. nr. W42.)

Bezoektip
De wereld van de VOC
24 februari 2017 tot en met 7 januari 2018
Nationaal Archief, Prins Willem-Alexanderhof 20 Den Haag, www.gahetna.nl

 

In de nieuwe G-GESCHIEDENIS nog veel meer historisch nieuws. Nu overal te koop voor slechts 5,50 euro!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Hij die Vlaanderen leerde lezen

De man die zijn (Vlaamse) volk zogezegd leerde lezen was Hendrik Conscience (1812-1883), ook lang een vaste waarde op de boekenlijst van menige middelbare scholier in (Zuid-) Nederland. Van het honderdtal romans dat Conscience schreef, waren er tachtig jaar geleden genoeg titels aanwezig in elke bibliotheek. Alle 19de-eeuwse genres werden door de veelschrijver Conscience gebruikt om zijn kleinburgerlijke publiek te blijven voorzien van leesvoer. Zijn historische romans zoals De Loteling of De Boerenkrijg ademen nu een gezapige rooms-katholieke levensfilosofie en neigen naar het minimaliseren van sociale tegenstellingen.

Lees verder

Kroniek

Samen

Zestig jaar geleden, op 25 maart 1957, ondertekenen België, de Bondsrepubliek, Luxemburg, Nederland, Frankrijk en Italië in Rome het verdrag van de Europese Gemeenschap plus dat van de Europese Atoomgemeenschap (Euratom) en de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal. De Verdragen van Rome gelden als fundament van de Europese Unie.

Lees verder

Heilige van de week

Theresia van Avilla - 15 oktober († 1582)

De naam Theresia komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor warmte, zomer, of het Griekse jageres. Misschien betekent de naam wel bewoonster van het eiland Thera, tegenwoordig Santorini.

Lees verder