Stelling

Aanschouwelijke geschiedenis begint onder je eigen voeten

Stem

Agenda

Rondjes om de kerk
Omdat het officiële wielermuseum te Roeselare wegens verbouwing is gesloten, is er in de naburige Paterskerk een speciale tentoonstelling te zien: Koers is religie. Tot in ieder geval eind 2017 wordt hier de geschiedenis van het wielrennen van een religieuze dimensie voorzien. Nederlanders zijn altijd een beetje jaloers op de Belgische wielercultuur. De enige klassieker van betekenis, de Amstel Gold Race, heeft geen enkele bijnaam, terwijl de Ronde van Vlaanderen liefkozend ‘de Ronde’, ‘Vlaanderens Mooiste’ of ‘de Hoogmis’ wordt genoemd.
Ballerina in oorlogstijd
Over filmster Audrey Hepburn gaat het verhaal dat ze betrokken was bij het Arnhemse verzet. Zo zou ze tijdens Operatie Market Garden onder andere koerierster voor de geallieerden zijn geweest. Een misvatting, zo blijkt uit archiefonderzoek van het Airborne Museum. Toch is de tentoonstelling 'Moederliefde – Ella en Audrey' geen rectificatie.

Het meten van de mens

05 maart 2017 skrul

Bertillonage is een door justitie vroeger gebruikt systeem om verdachte misdadigers te kunnen identificeren. Uitgangspunt is de antropometrie, de wetenschap die zich bezighoudt met het vaststellen van afmetingen en verhoudingen van het menselijk lichaam. De Belg Adolphe Quételet (1796-1874) wordt wel beschouwd als de grondlegger van deze ‘mensenmeetkunde’, de zogeheten Quételetindex, tegenwoordig beter bekend als de Body Mass Index.

Adolphe Quételet begon vroeg in de 19de eeuw de lichaamsafmetingen van dienstplichtigen te analyseren om zodoende tot een index te komen. Voortbordurend op de inzichten van Quételet ontwikkelde de Franse criminoloog Alphonse Bertillon (1853-1914) in 1879 een nieuwe techniek om een verdachte crimineel, die eerder met justitie in aanraking was geweest, als recidivist te kunnen ontmaskeren. Deze techniek bestond uit het nauwkeurig opmeten van tien of elf lichaamskenmerken (hoofd, rechteroor, de linkervoet, de linker middelvinger en de linker ellenboog), die tezamen een uniek beeld zouden opleveren van een individu. Deze gegevens werden genoteerd op een signalementskaart en aangevuld met andere opvallende uiterlijke kenmerken (tatoeages, littekens). Enkele jaren later werden ook nog twee foto’s toegevoegd; de een en face, de ander en profil.

 

 

Bertillons kaartsysteem bleek zo succesrijk te zijn dat de signalementkaart ook elders werd ingevoerd, onder andere in België en de Nederlandse strafinrichtingen in Veenhuizen en Ommerschans. De opkomst van de dactyloscopie, de techniek die gebruikt wordt om vingerafdrukken zichtbaar te maken en te identificeren, korte tijd later, betekende het einde van de Bertillonage. Aanvankelijk werden eerst ook vingerafdrukken op de signalementskaarten toegevoegd, maar naarmate het identificeren van verdachten aan de hand van vingerafdrukken steeds succesrijker werd, liet men het opmeten van andere lichaamskenmerken achterwege. Alleen het nemen van de foto’s, mug shots in het Engels, bleef met name in de Verenigde Staten nog lange tijd gehandhaafd.
(Ben Speet)

Lees nog meer interessante historische artikelen in de nieuwe G-GESCHIEDENIS. Nu overal te koop voor slechts € 5,50!


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Meer dan een ‘liekeszanger’

‘Ik wil deze nacht in de straten verdwalen – dans cette nuit j’ai envie de me perdre’. Het allerbekendste nummer van Wannes Van de Velde (1937-2008) typeert deze artistieke duizendpoot ten voeten uit. Hij was een rusteloze, heel gevoelige ziel die ervan hield om in ‘zijn’ kosmopolitische Antwerpen rond te dolen en daar inspiratie op te doen voor een indrukwekkend oeuvre van teksten, liederen en tekeningen.

Lees verder

Kroniek

Grutte Pier belegert Medemblik

In juni 1517, 500 jaar geleden, slaat Pier Gerlofs Donia het beleg voor Medemblik. Het landsdeel heet West-Friesland, maar behoort tot Holland. Voor Donia, vanwege zijn enorme gestalte bekend als Grutte Pier, is dit vijandig gebied. Zijn leger, de ‘Arumer Zwarte Hoop’ vocht tegen de Hollanders, die met de Saksen zijn Friesland aanvielen, zijn dorp hadden geplunderd, zijn vrouw hadden vermoord. Feitelijk is hij een vroege verzetsstrijders tegen de Habsburgers.

Lees verder

Heilige van de week

Theresia van Avilla - 15 oktober († 1582)

De naam Theresia komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor warmte, zomer, of het Griekse jageres. Misschien betekent de naam wel bewoonster van het eiland Thera, tegenwoordig Santorini.

Lees verder