Stelling

Aanschouwelijke geschiedenis begint onder je eigen voeten

Stem

Agenda

Rondjes om de kerk
Omdat het officiële wielermuseum te Roeselare wegens verbouwing is gesloten, is er in de naburige Paterskerk een speciale tentoonstelling te zien: Koers is religie. Tot in ieder geval eind 2017 wordt hier de geschiedenis van het wielrennen van een religieuze dimensie voorzien. Nederlanders zijn altijd een beetje jaloers op de Belgische wielercultuur. De enige klassieker van betekenis, de Amstel Gold Race, heeft geen enkele bijnaam, terwijl de Ronde van Vlaanderen liefkozend ‘de Ronde’, ‘Vlaanderens Mooiste’ of ‘de Hoogmis’ wordt genoemd.
Ballerina in oorlogstijd
Over filmster Audrey Hepburn gaat het verhaal dat ze betrokken was bij het Arnhemse verzet. Zo zou ze tijdens Operatie Market Garden onder andere koerierster voor de geallieerden zijn geweest. Een misvatting, zo blijkt uit archiefonderzoek van het Airborne Museum. Toch is de tentoonstelling 'Moederliefde – Ella en Audrey' geen rectificatie.

Mata Hari

07 februari 2017 skrul

Honderd jaar geleden, op 13 februari 1917, werd Mata Hari in haar Parijse hotelkamer in Plaza Athénée gearresteerd op beschuldiging van spionage voor de Duitsers. Na twee dagen verhoor waren de Fransen ervan overtuigd met een heel gevaarlijke spion van doen te hebben. Een halfjaar later werd ze geëxecuteerd. Ze werd een icoon van goed en kwaad, met een magnetiserende uitstraling, vooral op mannen met gezag.

Mata Hari, als Margaretha Zelle geboren in Leeuwarden, was in Franse ogen niet zomaar een spion, maar was in haar eentje het centrum van een wijdvertakt spionagenetwerk. Zij zou een soort verzamelpunt van informatie zijn, middelpunt van tientallen agenten. En alle kennis ging op slinkse wijze richting Berlijn. Haar zwoele uitstraling had Duitse officieren en Russische bankiers het hoofd op hol gebracht. Maar ook Franse notabelen bleken niet ongevoelig voor haar charmes en ze kreeg gaandeweg het gevoel dat ze alle mannen naar haar hand kon zetten, wat in zekere zin ook het geval was.

 


Mata Hari verkeerde in de hoogste kringen van de voornaamste oorlogvoerende partijen. Geen wonder dat vooral haar connecties met hoge militairen en haar vele reizen haar in de hitte van de Eerste Wereldoorlog suspect maakten, met name in Franse ogen. Wat dan wel weer vreemd is, is dat ze uiteindelijk werd gearresteerd op grond van een bericht van een naar een andere Duitse instantie terwijl de Duitsers wisten dat de Fransen dit vrij makkelijk konden onderscheppen en ontcijferen. Brachten ze de Fransen op een dwaalspoor? Wilden ze haar uit de weg ruimen zonder zelf de vingers te branden?
Na een kort proces werd ze op 24 juli 1917 door de krijgsraad ter dood veroordeeld wegens hoogverraad en spionage voor de Duitsers. Op 18 augustus verwierp de Conseil de Revision de aanvraag tot revisie van de uitspraak. De Nederlandse regering vroeg tevergeefs om omzetting naar levenslang.

 


Op de morgen van haar executie, de 15de oktober, werd Mata Hari om tien minuten over vijf gewekt en vervolgens verschenen de commissaris rapporteur van de krijgsraad, die het vonnis had uitgesproken, de kapitein-griffier, de directeur van de gevangenis, de advocaat van de veroordeelde, mr. Clunet, en dominee Arboux. Mata Hari zelf vertoonde geen emotie en zorgde dat zij goed gekleed was. Zij droeg een grijze, zijden japon, kostbaar bont om de schouders, opengewerkte kousen en een parelketting om haar hals. Op het met zorg gekapte hoofd droeg zij een grote vilten hoed met kersrood lint. Met een rustige stem had ze gezegd: Ik ben gereed.

 

Mata Hari op 13 februari 1917, de dag van haar arrestatie.

Vanuit de gevangenis van Saint-Lazare werd ze naar de plaats van terechtstelling, de Polygon van Vincennes, gebracht. Daar schreef ze twee brieven, waarvan één aan haar in Nederland wonende dochter. Bij de paal van de executie weigerde ze een blinddoek. Twaalf zouaven gaven het salvo, gevolgd door het gebruikelijke revolverschot van de adjudant, de ‘coup de grace’, in de slaap.

 


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Meer dan een ‘liekeszanger’

‘Ik wil deze nacht in de straten verdwalen – dans cette nuit j’ai envie de me perdre’. Het allerbekendste nummer van Wannes Van de Velde (1937-2008) typeert deze artistieke duizendpoot ten voeten uit. Hij was een rusteloze, heel gevoelige ziel die ervan hield om in ‘zijn’ kosmopolitische Antwerpen rond te dolen en daar inspiratie op te doen voor een indrukwekkend oeuvre van teksten, liederen en tekeningen.

Lees verder

Kroniek

Grutte Pier belegert Medemblik

In juni 1517, 500 jaar geleden, slaat Pier Gerlofs Donia het beleg voor Medemblik. Het landsdeel heet West-Friesland, maar behoort tot Holland. Voor Donia, vanwege zijn enorme gestalte bekend als Grutte Pier, is dit vijandig gebied. Zijn leger, de ‘Arumer Zwarte Hoop’ vocht tegen de Hollanders, die met de Saksen zijn Friesland aanvielen, zijn dorp hadden geplunderd, zijn vrouw hadden vermoord. Feitelijk is hij een vroege verzetsstrijders tegen de Habsburgers.

Lees verder

Heilige van de week

Theresia van Avilla - 15 oktober († 1582)

De naam Theresia komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor warmte, zomer, of het Griekse jageres. Misschien betekent de naam wel bewoonster van het eiland Thera, tegenwoordig Santorini.

Lees verder