Stelling

Het Europees Parlement moet weg uit Straatsburg

Stem

Agenda

De onbevreesde leider
Het blijft een fascinerend verhaal: onder leiding van Genghis Khan (1162-1227) slaagden enkele vrij onbeduidende Mongoolse stammen erin om binnen no time vrijwel heel Eurazië te veroveren. De expositie 'Genghis Khan, wereldveroveraar te paard' in het Nationaal Militair Museum (NMM) te Soest toont de ongekende militaire slagkracht van de Mongolen en laat ons tegelijkertijd kennismaken met een verafgelegen en mysterieuze cultuur.
‘Geel van kleur, met scheve ogen’
Dat er ook Chinezen actief waren achter het westelijk front van de Eerste Wereldoorlog is min of meer vergeten. Honderd jaar na hun aankomst wordt hun verhaal in de Gasthuiskapel te Poperinge alsnog verteld. Wanneer China in 1917 bij de Eerste Wereldoorlog wordt betrokken, richten de Britten het Chinese Labour Corps (CLC) op om arbeidskrachten te werven.

Mata Hari

07 februari 2017 skrul

Honderd jaar geleden, op 13 februari 1917, werd Mata Hari in haar Parijse hotelkamer in Plaza Athénée gearresteerd op beschuldiging van spionage voor de Duitsers. Na twee dagen verhoor waren de Fransen ervan overtuigd met een heel gevaarlijke spion van doen te hebben. Een halfjaar later werd ze geëxecuteerd. Ze werd een icoon van goed en kwaad, met een magnetiserende uitstraling, vooral op mannen met gezag.

Mata Hari, als Margaretha Zelle geboren in Leeuwarden, was in Franse ogen niet zomaar een spion, maar was in haar eentje het centrum van een wijdvertakt spionagenetwerk. Zij zou een soort verzamelpunt van informatie zijn, middelpunt van tientallen agenten. En alle kennis ging op slinkse wijze richting Berlijn. Haar zwoele uitstraling had Duitse officieren en Russische bankiers het hoofd op hol gebracht. Maar ook Franse notabelen bleken niet ongevoelig voor haar charmes en ze kreeg gaandeweg het gevoel dat ze alle mannen naar haar hand kon zetten, wat in zekere zin ook het geval was.

 


Mata Hari verkeerde in de hoogste kringen van de voornaamste oorlogvoerende partijen. Geen wonder dat vooral haar connecties met hoge militairen en haar vele reizen haar in de hitte van de Eerste Wereldoorlog suspect maakten, met name in Franse ogen. Wat dan wel weer vreemd is, is dat ze uiteindelijk werd gearresteerd op grond van een bericht van een naar een andere Duitse instantie terwijl de Duitsers wisten dat de Fransen dit vrij makkelijk konden onderscheppen en ontcijferen. Brachten ze de Fransen op een dwaalspoor? Wilden ze haar uit de weg ruimen zonder zelf de vingers te branden?
Na een kort proces werd ze op 24 juli 1917 door de krijgsraad ter dood veroordeeld wegens hoogverraad en spionage voor de Duitsers. Op 18 augustus verwierp de Conseil de Revision de aanvraag tot revisie van de uitspraak. De Nederlandse regering vroeg tevergeefs om omzetting naar levenslang.

 


Op de morgen van haar executie, de 15de oktober, werd Mata Hari om tien minuten over vijf gewekt en vervolgens verschenen de commissaris rapporteur van de krijgsraad, die het vonnis had uitgesproken, de kapitein-griffier, de directeur van de gevangenis, de advocaat van de veroordeelde, mr. Clunet, en dominee Arboux. Mata Hari zelf vertoonde geen emotie en zorgde dat zij goed gekleed was. Zij droeg een grijze, zijden japon, kostbaar bont om de schouders, opengewerkte kousen en een parelketting om haar hals. Op het met zorg gekapte hoofd droeg zij een grote vilten hoed met kersrood lint. Met een rustige stem had ze gezegd: Ik ben gereed.

 

Mata Hari op 13 februari 1917, de dag van haar arrestatie.

Vanuit de gevangenis van Saint-Lazare werd ze naar de plaats van terechtstelling, de Polygon van Vincennes, gebracht. Daar schreef ze twee brieven, waarvan één aan haar in Nederland wonende dochter. Bij de paal van de executie weigerde ze een blinddoek. Twaalf zouaven gaven het salvo, gevolgd door het gebruikelijke revolverschot van de adjudant, de ‘coup de grace’, in de slaap.

 


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Glorious past geen garantie

De Brexit is sinds 29 maart 2017 officieel in gang gezet door de Britse premier Theresa May. Het belooft een spannende periode van twee jaar te worden waarbij Groot-Brittannië zijn eeuwenlange ‘perfide’ buitenlandpolitiek ten opzichte van het continent kan hernemen. Of gewoon verder zetten maar dan zonder de extra interne spanningen van het lidmaatschap van de Europese Unie. Tussen 1973 en 2016 werd dat ook wel als een ‘disfunctioneel huwelijk’ bestempeld.

Lees verder

Kroniek

Zwarte sneeuw

In de loop van 1767, 250 jaar geleden, worden de stijgende graanprijzen voelbaar. Economische sectoren die toch al niet sterk waren, krijgen het moeilijk. Zo is de douane-oorlog tussen Luik en de Oostenrijkse Nederlanden weer opgelaaid. De Luikse uitvoer van ijzerstaven en spijkers naar Limburg is verboden, Brussel heft invoertaksen op ijzer uit Luxemburg. In de Luikse spijkerindustrie is de nood zo hoog dat arbeiders de smederijen vernielen. Nu zijn her en der stakingen uitgebroken, die overslaan naar Brugge, waar nieuwe technieken de lonen van de textielarbeiders hebben verlaagd. Trammelant tussen lakenfabrikanten en wolkammers deden vijf patroons besluiten om opgeteld duizend arbeiders op straat te zetten. Het zijn barre tijden.

Lees verder

Heilige van de week

Theresia van Avilla - 15 oktober († 1582)

De naam Theresia komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor warmte, zomer, of het Griekse jageres. Misschien betekent de naam wel bewoonster van het eiland Thera, tegenwoordig Santorini.

Lees verder