Stelling

Frankrijk is in Europa de onmisbare brug tussen Noord en Zuid

Stem

Agenda

Muziek in de forten
De Fortengordel is een jaarlijks evenement waarmee je kennis kunt maken met de forten in en rond Antwerpen. Vorig jaar namen maar liefst 9.000 bezoekers deel. Via verschillende fietssuggestieroutes ervaar je de prachtige natuur en ontdek je unieke plekjes in de 23 deelnemende forten. De Fortengordel vindt plaats op zondag 21 mei, omlijst door een keur aan activiteiten. Inschrijven is dit jaar niet nodig, het is volledig gratis.
Jazz en sterke vrouwen
Het grootste culturele Indische festival ter wereld is sinds jaar en dag de Tong Tong Fair. De 59ste editie vindt plaats van donderdag 25 mei t/m maandag 5 juni op het Malieveld in Den Haag. Het culturele programma staat in het teken van jazz, razend populair in Nederlands-Indië en Indonesië nu. In een tweede themaprogramma staan ‘sterke vrouwen’ centraal. Van Melati van Java (1853-1927), Marie van Zeggelen (1870-1957) en Raden Adjeng Kartini (1879-1904) tot hedendaagse auteurs als Karin Amatmoekrim, vrouwen die zich niet in hokjes laten stoppen en de confrontatie met heilige huisjes niet schuwen.

Soho aan de Geul

22 oktober 2016 skrul

Het verhaal van Neutraal Moresnet, intussen een deel van de Belgische gemeente Kelmis, leest als een onwaarschijnlijke samenloop van omstandigheden. Door slordige landmeters en onachtzame diplomaten op het Congres van Wenen bleek een smalle strook van 300 hectare noch aan Pruisen, noch aan het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden toe te behoren. Eén pennentrek achteraf zou die vergissing wel corrigeren, dacht iedereen, maar onder de bossen lag de rijkste zinkspaatgroeve van Europa.

Enkele jaren voordien had een Luikenaar een reductieoven uitgevonden om zinkspaat in haast pure vorm te ‘distilleren’ tot een vrij licht en roestvrij metaal, ideaal in contact met water. Daarom wist dat ministaatje van 1816 tot 1920 als een staatsrechtelijk curiosum te overleven. Pruisen en het Verenigd Koninkrijk van Willem I, later België, gunden elkaar de fenomenale inkomsten niet die onbelast toekwamen aan de aandeelhouders van Vieille Montagne. Door een gebrek aan wetten trok het landje, behalve onversneden kapitalisten, een bont allegaartje aan van criminelen, smokkelaars, dienstweigeraars, ongehuwde moeders, prostitués, gokkers en alcoholstokers, ja zelfs de meer idealistisch ingestelde Esperantisten. Soho aan de Geul dus.
Misschien nog onwaarschijnlijker is dat in een tijdsspanne van enkele weken twee boeken over Moresnet verschenen zijn. Gelauwerd historicus David Van Reybrouck schreef voor de Boekenweek een inspirerend essay over hoe grenzen levens van mensen kunnen overhoop halen en tekenen. Wetenschapsjournalist Philip Dröge is vooral geïnteresseerd in het politieke en economische machtsspel dat dit curiosum zo lang in stand wist te houden, en weet dat in een heel vlotte, vermakelijke, bijna ironische stijl te verpakken. Samengevat, twee voortreffelijke werken voor een historisch fait-divers.
(Luc Minten)

Philip Dröge
Moresnet. Opkomst en ondergang van een vergeten buurlandje
Unieboek/Spectrum, Houten 2016, 271 blz., € 19,99 ISBN 978 90 0034 960 9


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Geslaagde driehoeksrelatie

Het schijnt dat een driehoeksrelatie spannend kan zijn. Wie zich onheus behandeld voelt, kan namelijk aanpappen met de ene of de andere partij. De leuke cover van dit boek met het Magritte-burgermannetje-met-bolhoed verwijst meteen naar de surrealistische constellatie van België waarover deze box gaat: Wallonië bezat een schat aan natuurlijke rijkdommen, Vlaanderen een reservoir aan goedkope arbeidskrachten en de ruime winsten van het industriële kapitalisme dat van België omstreeks 1900 een van de rijkste landen ter wereld maakte, waren bestemd voor de bourgeoisie, anoniem rentenierend achter de gevel van een Brussels burgerhuis. Die these heeft Guido Fonteyn in zijn lange loopbaan als journalist ontwikkeld. Hij sprak daarvoor met de man in de straat en ploos de Waalse telefoonboeken na op Vlaams klinkende namen om uiteindelijk te bewijzen dat de taalgrens mensen eerder bindt dan scheidt.

Lees verder

Kroniek

Vreeselijke uitvinding

De Bolswarder Courant meldt op 25 april 1867, 150 jaar geleden, over een akelige uitvinding met een hoopvol vervolg: Een Weener chemicus Leinelbroek, heeft een middel gevonden, om in kleine glasbolletjes electrische vonken op te hoopen, sterk genoeg om een mensch te dooden. Dit nieuwe vernielingsmiddel ontploft bij de ligste drukking, en is met een stalen hulsel omgeven, om in het vleesch te kunnen dringen. Proeven, daarmede genomen op paarden en runderen, hebben geheel aan de verwachting beantwoord; de beesten vielen dood, alsof ze door den bliksem waren getroffen. Bij zulk een volmaaktheid in oorlogsmaterieel zal de oorlog weldra onmogelijk zijn.

Lees verder

Heilige van de week

Theresia van Avilla - 15 oktober († 1582)

De naam Theresia komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor warmte, zomer, of het Griekse jageres. Misschien betekent de naam wel bewoonster van het eiland Thera, tegenwoordig Santorini.

Lees verder