Stelling

Het Europees Parlement moet weg uit Straatsburg

Stem

Agenda

De onbevreesde leider
Het blijft een fascinerend verhaal: onder leiding van Genghis Khan (1162-1227) slaagden enkele vrij onbeduidende Mongoolse stammen erin om binnen no time vrijwel heel Eurazië te veroveren. De expositie 'Genghis Khan, wereldveroveraar te paard' in het Nationaal Militair Museum (NMM) te Soest toont de ongekende militaire slagkracht van de Mongolen en laat ons tegelijkertijd kennismaken met een verafgelegen en mysterieuze cultuur.
‘Geel van kleur, met scheve ogen’
Dat er ook Chinezen actief waren achter het westelijk front van de Eerste Wereldoorlog is min of meer vergeten. Honderd jaar na hun aankomst wordt hun verhaal in de Gasthuiskapel te Poperinge alsnog verteld. Wanneer China in 1917 bij de Eerste Wereldoorlog wordt betrokken, richten de Britten het Chinese Labour Corps (CLC) op om arbeidskrachten te werven.

Soho aan de Geul

22 oktober 2016 skrul

Het verhaal van Neutraal Moresnet, intussen een deel van de Belgische gemeente Kelmis, leest als een onwaarschijnlijke samenloop van omstandigheden. Door slordige landmeters en onachtzame diplomaten op het Congres van Wenen bleek een smalle strook van 300 hectare noch aan Pruisen, noch aan het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden toe te behoren. Eén pennentrek achteraf zou die vergissing wel corrigeren, dacht iedereen, maar onder de bossen lag de rijkste zinkspaatgroeve van Europa.

Enkele jaren voordien had een Luikenaar een reductieoven uitgevonden om zinkspaat in haast pure vorm te ‘distilleren’ tot een vrij licht en roestvrij metaal, ideaal in contact met water. Daarom wist dat ministaatje van 1816 tot 1920 als een staatsrechtelijk curiosum te overleven. Pruisen en het Verenigd Koninkrijk van Willem I, later België, gunden elkaar de fenomenale inkomsten niet die onbelast toekwamen aan de aandeelhouders van Vieille Montagne. Door een gebrek aan wetten trok het landje, behalve onversneden kapitalisten, een bont allegaartje aan van criminelen, smokkelaars, dienstweigeraars, ongehuwde moeders, prostitués, gokkers en alcoholstokers, ja zelfs de meer idealistisch ingestelde Esperantisten. Soho aan de Geul dus.
Misschien nog onwaarschijnlijker is dat in een tijdsspanne van enkele weken twee boeken over Moresnet verschenen zijn. Gelauwerd historicus David Van Reybrouck schreef voor de Boekenweek een inspirerend essay over hoe grenzen levens van mensen kunnen overhoop halen en tekenen. Wetenschapsjournalist Philip Dröge is vooral geïnteresseerd in het politieke en economische machtsspel dat dit curiosum zo lang in stand wist te houden, en weet dat in een heel vlotte, vermakelijke, bijna ironische stijl te verpakken. Samengevat, twee voortreffelijke werken voor een historisch fait-divers.
(Luc Minten)

Philip Dröge
Moresnet. Opkomst en ondergang van een vergeten buurlandje
Unieboek/Spectrum, Houten 2016, 271 blz., € 19,99 ISBN 978 90 0034 960 9


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Glorious past geen garantie

De Brexit is sinds 29 maart 2017 officieel in gang gezet door de Britse premier Theresa May. Het belooft een spannende periode van twee jaar te worden waarbij Groot-Brittannië zijn eeuwenlange ‘perfide’ buitenlandpolitiek ten opzichte van het continent kan hernemen. Of gewoon verder zetten maar dan zonder de extra interne spanningen van het lidmaatschap van de Europese Unie. Tussen 1973 en 2016 werd dat ook wel als een ‘disfunctioneel huwelijk’ bestempeld.

Lees verder

Kroniek

Zwarte sneeuw

In de loop van 1767, 250 jaar geleden, worden de stijgende graanprijzen voelbaar. Economische sectoren die toch al niet sterk waren, krijgen het moeilijk. Zo is de douane-oorlog tussen Luik en de Oostenrijkse Nederlanden weer opgelaaid. De Luikse uitvoer van ijzerstaven en spijkers naar Limburg is verboden, Brussel heft invoertaksen op ijzer uit Luxemburg. In de Luikse spijkerindustrie is de nood zo hoog dat arbeiders de smederijen vernielen. Nu zijn her en der stakingen uitgebroken, die overslaan naar Brugge, waar nieuwe technieken de lonen van de textielarbeiders hebben verlaagd. Trammelant tussen lakenfabrikanten en wolkammers deden vijf patroons besluiten om opgeteld duizend arbeiders op straat te zetten. Het zijn barre tijden.

Lees verder

Heilige van de week

Theresia van Avilla - 15 oktober († 1582)

De naam Theresia komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor warmte, zomer, of het Griekse jageres. Misschien betekent de naam wel bewoonster van het eiland Thera, tegenwoordig Santorini.

Lees verder