Stelling

Een museum zonder goede website verdient geen bezoek

Stem

Agenda

Astérix en de Belgen
België is het land van de strip. Het is ook het land waar René Goscinny en Albert Uderzo, de twee genieën van de 'negende kunst', elkaar hebben ontmoet. Daarom is het initiatief genomen om Asterix en zijn scheppers in het zonnetje te zetten! Terwijl Manneken-Pis zich hult in de kleren van Asterix, brengt het Belgisch Stripcentrum in Brussel een eerbetoon aan de twee auteurs van de avonturen van onze beroemde Galliërs met een ludieke tentoonstelling gewijd aan Asterix en de Belgen, het laatste album van dit geniale duo.
Ontdek bunkers
Op zaterdag 10 juni is het Bunkerdag. Langs de hele Nederlandse kust worden de bunkers van de Atlantikwall voor één dag opengesteld voor publiek. De betonnen kolossen zijn nog van Zeeland tot de Waddeneilanden te vinden, maar zijn beperkt toegankelijk. Soms verzonken in het zand of overgenomen door de natuur, vertellen zij nog altijd het verhaal van de Duitse bezetting. De oorlog, de angst voor een aanval vanuit zee, het dagelijks leven van de Duitse soldaat en de evacuaties van de kustbewoners. De Bunkerdag brengt deze verhalen opnieuw tot leven.

Jaar zonder zomer

06 juni 2016 skrul

De zomer van 1816 was in Europa en het noordoosten van de Verenigde Staten ongebruikelijk koud. In de VS werd elke dag nachtvorst gemeten en zowel daar als in Europa viel, hartje zomer, sneeuw. Al in augustus begon het harder te vriezen, mislukten oogsten en waarde het spook van massale hongersnood rond. Wat was de oorzaak?

Pas in 1920 veronderstelde klimatoloog William Humphreys dat de koude zomer kon zijn veroorzaakt door een vulkaanuitbarsting. Eind 1815 en begin 1816 was in Hongarije en Italië immers rode en bruine sneeuw gevallen (sneeuw met vulkanische as). In de Verenigde Staten was een ‘droge nevel’ waargenomen, die niet oploste door regen of wind en de zon zo verduisterde dat de lucht rood kleurde en zonnevlekken met het blote oog zichtbaar werden. Tegenwoordig wordt de uitbarsting van de vulkaan Tambora op het eiland Soembawa in 1815 als oorzaak gezien, de grootste vulkaanuitbarsting uit de wereldgeschiedenis. Tot 2.500 kilometer verder hoorden mensen hoe de bovenste helft van de vulkaan weggeblazen werd.
Tijdens het ‘jaar zonder zomer’ bereikten de temperaturen weliswaar normale of zelfs bovennormale zomerse waarden, maar kwam het regelmatig voor dat het weer plots omsloeg en de temperatuur tot winterse waarden daalde, vergezeld van hevige regen- en onweersbuien, sneeuw, ijs en/of vorst. In mei 1816 teisterde ongewoon aanhoudende (nacht)vorst delen van de Verenigde Staten, waardoor de pas ingezaaide gewassen kapotvroren. In Quebec lag op 6 juni dertig centimeter sneeuw. In Europa, dat al te lijden had van de Napoleontische Oorlogen, was het weer niet zo extreem als in de Verenigde Staten, maar was de zomer ongewoon koud en nat, met zware regen- en onweersbuien. In Duitsland, Zwitserland en Oostenrijk, wellicht het hardst getroffen in Europa, deden zich hongeroproeren en plunderingen voor. Vanaf augustus dat jaar trad in het grootste deel van Europa al nachtvorst in.
De zomer werd gevolgd door een extreem koude winter, met daarna opnieuw een koele zomer. Dit veroorzaakte bij de Giétrogletsjer in Zwitserland een ijsdam, die het jaar erop, in de zomer van 1818, catastrofaal doorbrak.
De misoogsten in Europa, als gevolg van het barre weer, kostten circa 200.000 mensen het leven.

(Openingsbeeld: G. J. Edinger, Intocht van de eerste oogstwagen na de grote hongersnood van 1816/17, op 4 augustus 1817 op de Markt van Ravensburg.)


Zoeken

Vul hieronder uw zoekterm in:



Boekbespreking

Schimmige knulligheid

Cees Wiebes' boek over de samenwerking met de CIA is aanvankelijk net zo schimmig als de geheime operaties die het beschrijft, waarbij spionnen gedropt werden in Oostbloklanden tijdens de Koude Oorlog. De lezer raakt verstrikt in namen van diensten, contactpersonen, verraders, acties en details. Niet alleen het merendeel van de CIA-operaties in het Oostblok liep op totale mislukkingen uit, ook de Nederlandse Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD) en Buitenlandse Inlichtingendienst (BID) namen deel aan veel geheime operaties met diezelfde CIA, die op vrijwel niets uitliepen.

Lees verder

Kroniek

Veenbrand

Op 21 mei 1917, honderd jaar geleden, brak bij het Drentse Valthermond een grote veenbrand uit toen vonken uit een baggermachine de gortdroge bodem raakten. Het vuur woedde dagen achtereen, en was lastig te bestrijden doordat het ondergronds doorbrandde. Zestien mensen verloren het leven, vijftig woningen en tal van turfschepen vielen aan de vlammen ten prooi. Turfschipper Brands en zijn vrouw werden, nota bene op hun trouwdag, op hun turfschip levend verbrand. In 2015 werd een monument ter nagedachtenis onthuld.

Lees verder

Heilige van de week

Theresia van Avilla - 15 oktober († 1582)

De naam Theresia komt waarschijnlijk van het Griekse woord voor warmte, zomer, of het Griekse jageres. Misschien betekent de naam wel bewoonster van het eiland Thera, tegenwoordig Santorini.

Lees verder